KALEMMETRE – 4: ÜNVANIN GÖLGESİ

Vicdan sustuğunda, çıkar konuşur.

 

Unvan bazen hakikatin değil, suskunluğun kalkanıdır.

 

Bazı isimler vardır… cümle kurar ama ağırlık taşımaz.

Bazı sıfatlar vardır… bilgi verir ama sorumluluktan kaçar.

 

“Gazeteci”, “akademisyen”, “uzman”, “yorumcu” …

Kâğıt üzerinde güçlü duran bu unvanlar, gerçeğin önüne geçtiğinde artık bir anlam taşımaz.

 

Çünkü asıl soru şudur:

Bilen mi sorumludur, yoksa konuşan mı?

 

Unvanın sağladığı güç, eğer hakikati söyleme cesareti üretmiyorsa; o güç, topluma değil sadece kendine hizmet eder.

 

Bugün mesele bilgi eksikliği değil.

Mesele, bilginin tercih edilerek kullanılmamasıdır.

 

Bir olay yaşanır… herkes görür.

Bir gerçek ortaya çıkar… herkes bilir.

Ama bazıları için o gerçek, yazılacak bir şey değildir.

 

Çünkü ünvanın yanında görünmeyen bir alan daha vardır:

Konfor alanı.

 

Ve o alan, çoğu zaman hakikatin sınırını çizer.

 

Bir çocukla ilgili ihmal konuşulurken sessizlik seçilir.

Toplumsal bir yara derinleşirken “dengeli dil” adı altında geri çekilme başlar.

Bir yanlış görünür hale geldiğinde “kurumsal sorumluluk” bahanesi devreye girer.

 

Ama aslında olan şey basittir:

Hakikat ertelenir.

 

Ve ertelenen her hakikat, zamanla etkisini kaybeder.

 

Unvan burada bir sorumluluk değil, bazen bir kalkana dönüşür.

 

Çünkü unvan şunu sağlar:

 

• Daha çok görünürlük
• Daha fazla güven
• Daha güçlü bir ses

 

Ama aynı unvan, bazen şunu da sağlar:

 

• Daha az risk
• Daha az bedel
• Daha çok sessizlik

 

İşte çelişki burada başlar.

 

Kalem, unvanın gölgesine girdiğinde artık kalem değildir.

Hesap yapan bir araca dönüşür.

 

“Bunu yazarsam ne olur?”

“Bunu söylersem kim tepki verir?”

“Bunu dile getirirsem nereden dışlanırım?”

 

Ve böylece cümleler değil, ihtimaller yazılır.

 

Oysa gerçek yazarlık, risk almadan mümkün değildir.

Gerçek düşünce, bedel hesaplanarak kurulmaz.

 

Bugün en büyük sorun şudur:

Unvanı olan çok, sorumluluk alan az.

 

Ve bu boşluk büyüdükçe, toplumda şu oluşur:

 

• Güçlü cümleler azalır
• Net tavırlar silikleşir
• Hakikat yavaş yavaş arka plana itilir

 

Çünkü sessizlik bazen bireysel değil, kurumsaldır.

 

Ve kurumsal sessizlik, en tehlikeli olanıdır.

 

Kalem burada ikiye ayrılır:

 

Bir taraf unvanla birlikte büyür ama riskten küçülür.

Diğer taraf unvan olmadan bile hakikati büyütür.

 

Ama tarih, unvanı değil; cesareti hatırlar.

 

Çünkü unvan kalır…

Ama söylenmeyen gerçekler kalmaz.

 

Onlar birikir.

 

Ve biriken her şey, zamanı geldiğinde daha sert konuşur.

 

Bugün susanlar şunu bilmeli:

 

Unvan, gerçeğin yerine geçmez.

Sıfat, vicdanın boşluğunu doldurmaz.

Statü, hakikati değiştirmez.

 

Ve en sonunda geriye tek bir soru kalır:

 

Unvan mı konuşuyor, yoksa vicdan mı susuyor?

 

Unvan, hakikati söylemekten kaçışa dönüşmüşse; artık bilgi değil, suskunluk üretir.