E-posta :
  Şifre :
    ► Üye olmak istiyorum
    ► Şifremi Unuttum

Adnan Küçük

TAKLİTCİ DEĞİL TÜRKİYE’NİN GERÇEKLERİNE UYGUN BİR ANAYASANIN YAPILMASI
15 Mart 2021 Pazartesi

 

 

Türkiye’de özellikle Osmanlı Devleti’nin çöküşü sürecinden buyana sürekli reform çalışmaları yapılmıştır. İlk reform uygulamaları askeriyede olmuş, sonraki yıllarda daha başka alanlarda da bugün sayısını bilemediğimiz kadar reform düzenlemeleri yapılmıştır.
Bu reformların geri planında, Batılı ülkelerin açık ara ilerlemeleri karşısında, Osmanlı Devleti’nin her alanda gerilemesi yer almaktadır ve öncelikle bu durumdan kurtulunması amaçlanmıştır. Yapılan reformları lüzumlu kılan sebeplerin anlaşılabilmesi için 18. ve 19. Yüzyıllarda Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu durumun çok iyi bilinmesi gerekir.
Osmanlı Devleti’nde, 18. ve 19. Yüzyıllarda, toplumsal, kültürel, iktisadi, siyasî, hukuki, kurumsal vb. çeşitli alanlarda gerileme ve çöküntü görüntüleri meydana gelmiştir. Merkezi otorite iyice zayıflamış, bazı bölgeler koparak bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Merkezi otoritedeki ciddi zayıflamalar devletin bütününde karmaşalara, özellikle yereldeki yönetim birimlerinin başına buyruklukları ciddi manada beka sorunlarına sebep olmuştur. 
Avrupalı devletler sürekli azınlıkları bahane ederek Osmanlı’nın iç işlerine karışmışlar ve dini azınlıklara eşitlik ve güvencelerin verilmesi konularında Osmanlı Devleti’ni sürekli sıkıştırmışlardır. 
Fransız Devrimi sonrasında yayılan milliyetçilik düşüncesi çok uluslu/milletli/ırklı bir yapıya sahip Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünü tehlikeye düşürmüş, bu akımın etkin tetiklemeleriyle çeşitli bölgelerde isyanlar artmış, iç huzursuzluklar had safhaya çıkmıştır.
Batıdaki bu ilerleyişin temel dinamiği ve ruhu olarak “pozitivizm” kabul edilmiştir. En azında bizde çok etkili bazı çevrelerde bu yönde kesin bir inanç ve kanaat belirmiştir.
Ülkemizde yapılan reformlarda iki temel unsurun belirleyici olduğu söylenebilir.
Birincisi, harici devletleri tatmin etme çabaları. 
Batılı güçlerin özellikle dini azınlıklara yönelik politikaları, Osmanlı Devleti yöneticilerini arayışlara itti. Her ne kadar 1808 Sened-i İttifak genellikle iç dinamiklerin zorlamalarıyla, merkezi otoriteyi kısmen de olsa güçlendirmek amacıyla yapıldıysa da, Tanzimat Fermanında da, Islahat Fermanında da harici etkileşimleri ve harici güçlerin tatmin edilmesi çabalarını açıkça görebilmek mümkündür. 
Nitekim Tanzimat Fermanı, 03.11.1839 tarihinde Hariciye Nazırı (Dışişleri Bakanı) Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane’de Osmanlı Devleti’nin ileri gelenleri (bakanlar, ulema, askeri ve mülki erkân), Rum ve Ermeni Patrikleri, Yahudi Hahamı, yabancı devlet temsilcileri, esnaf teşkilatı temsilcileri ve halktan oluşan bir kalabalık önünde okunarak yürürlüğe girdirildi. 
Benzer şekilde Islahat Fermanı da, 18.02.1856’da Bab-ı Âlî’de, bütün bakanlar, üst düzey memurlar, Şeyhü’l-İslâm, patrikler, haham başı ve cemaatlerin ileri gelenleri huzurunda okunarak ilân edildi ve Paris Antlaşmasını hazırlayan devletlerin de bilgisine sunuldu.
Osmanlı-Türk hukuk tarihinin Batılı anlamda ilk yazılı Anayasası olan 1876 Ta¬rihli Kânûn-ı Esâsî, Rusya, Polonya, Fransa ve 1831 Belçika Anayasalarından istifade edilerek hazırlandı. 
İkincisi, kurumsal, hukukî, kültürel, iktisadî vb. alanlarda topyekûn gerileme ve çöküntü içerisinde olan Osmanlı Devleti’nde, bürokrasi ve aydınların, kurtuluş ve ilerleme için Batılı değerleri ve kurumları esas almaları. 
Yapılan çeşitli hukukî düzenlemelerle diğer reformlarda bu yönelimin birinci derecede etkili olduğu söylenebilir.
Burada bir sosyolojik belirleme yapmak isterim: 
“Geri kalan toplumlar, gerilikten kurtularak ilerleyebilmek için, kendilerinden daha ileri olan toplumları, farklılıkları da göz ardı ederek, kendilerine rehber edinirler, tabiri caizse onlara öykünürler”.
Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında yapılan reform çalışmalarıyla bu belirlemenin büyük ölçüde doğrulandığı söylenebilir.
Burada, gözü kapalı olarak, toplumun iç dinamikleri değişen ölçülerde göz ardı edilerek başta hukukî alanlar olmak üzere çok çeşitli alanlarda reformlar yapıldı.
19. Yüzyılda Batı medeniyetine meftun olanlara ilişkin şu değerlendirme yapılır: 
“Batıcı aydınlar; kendi milletinin ahlâkî değerlerine, sosyal ve siyasî hayatına yabancı kaldıklarından / bilmediklerinden, bunları küçümserler. Kendi toplumlarının cahili olan Batıcılar, Batı’dan edindikleri fikir ve değerler çerçevesinde yeni bir toplum oluşturmayı hayal ederler. Batı kültürünü ayniyle kendi toplumlarına aktarmak isteyen aydınlar için bir milletin saadet derecesi; ‘Batı’ya olan benzerliği’ ile ölçülmektedir”.
Cumhuriyet döneminde, “Batılı ligde yer almak, Batılı kültürle donanımlı bir toplum inşa etmek ve bu yolla gerilikten kurtulmak” amacı çok daha belirgin şekilde kendini gösterdi. Medeni Kanun’dan, Borçlar Kanunu’na, Ceza Kanunundan diğer kanunlara varıncaya kadar, temel kanunların büyük ekseriyeti, Batılı ülkelerden aynen tercüme edildi.
Toplumu kökten dönüştürmeyi amaçlayan bu kapsamlı reformlarla Batılı Değerlerin toplumumuza kazandırılması amaçlandı. 
Bu çabalarda, Batılı ülkeleri taklit ve öykünmenin en üst düzeye çıktığı görülmektedir. Bu yöndeki yapılanlar kapsamında, ülkemizdeki kültürel, hukukî, toplumsal vb. yapıların pozitivist temelli değerlerle dönüştürülmesi, jakoben tekniklerle yukarıdan aşağıya seküler bir toplum inşa edilmesi amaçlanmıştır. Kısaca halka rağmen halkçılık politikası benimsenmiştir.
Bütün bunlar yapılırken, bu dönüşümü sağlamayı amaçlayan vesayetçi bir yapı da ortaya çıktı. Bu yapı, “Cumhuriyetin kazanımları” adı altında, çoğu kereler demokrasi ve halkın iradesini öteleyen kurumsal ve hukukî yapıyı koruma misyonunu üstlendi. 27 Mayıs 1960, 12 Mart 1971, 12 Eylül 1980, 28 Şubat 1997 vb. tarihlerde gerçekleştirilen askeri müdahaleler, bu otoriter vesayetçi anlayışla meşrulaştırılmaya çalışıldı.
Taklitçi ve öykünmeci anlayışın otaya çıkardığı ve vesayetçi yapı tarafından da mutlak olarak koruma altına alınan anayasal değerler şu şekilde özetlenebilir:
Cumhuriyet mutlak bir değerdir. Cumhuriyeti tamamlayan en temel değer laikliktir. Burada sözü edilen laiklik, demokratik pasif laiklik değil, din ve vicdan hürriyetinin alanını maksimum düzeyde daraltan, pozitivizm temelli, otoriter, militan dışlayıcı laikliktir. Bu tür laiklik uygulamasından dindarlar aşırı derecede örselendiler. Yoğun devlet-toplum çatışmaları yaşandı. Otoriter, militan dışlayıcı laik Cumhuriyet, demokratik iradeye karşı koruma altına alındı. Demokrasi hürriyetçi kimliğinden uzaklaştırılarak militanlaştırıldı. Kısaca, otoriter, militan dışlayıcı laik Cumhuriyetin korunması adına hürriyetçi demokrasiye kıyıldı. Bu rejimin temel vasfını otoriterlik teşkil etmiştir. Hukuk devleti, sosyal devlet, insan hakları, bu otoriter yapıya göre şekillendirildi. Gerek 1961, gerekse 1982 Anayasalarında, hürriyetçi demokrasiyi budayacak şekilde askeri vesayeti kurumsallaştıran yapı tesis edildi.
Türkiye’nin Demokratik Hukuk Devleti Yönündeki Yeni Kazanımları
Türkiye’nin bu otoriter kimlikten kurtulması icap ediyor. Otoriter vesayetçi yapı ile demokrasiyi ilerletebilmek mümkün değildir. Nitekim son yıllarda, vesayetçi yapıyı geriletici yönde ciddi adımlar atıldı. Hem anayasal ve kanuni düzenlemelerde hem de yargısal içtihat değişikliklerinde bunları görebilmek mümkündür. 
Önce Anayasa Mahkemesi (AYM), kamuoyunda 4+4+4 kanunu olarak bilinen 30.03.2012 tarih ve 6287 sayılı Kanun’un bazı maddelerinin iptali talebiyle açılan davanın reddine ilişkin kararında laiklikle alakalı radikal dönüşüm yapan aşağıdaki kararı verdi: 
“Laikliğin tarihsel gelişimi incelendiğinde, din olgusuna yönelik yaklaşım farklılıklarına bağlı olarak, kavramın iki farklı yorumu ve uygulamasının bulunduğu görülmektedir. Bunlardan, katı laiklik anlayışına göre din, bireyin sadece vicdanında yer bulan, bunun dışına çıkarak toplumsal ve kamusal alana kesinlikle yansımaması gereken bir olgudur. Laikliğin daha esnek ya da özgürlükçü yorumu ise dinin bireysel boyutunun yanında aynı zamanda toplumsal bir olgu olduğu tespitinden yola çıkmaktadır. Bu laiklik anlayışı, dini sadece bireyin iç dünyasına hapsetmemekte, onu bireysel ve kollektif kimliğin önemli bir unsuru olarak görmekte, toplumsal görünürlüğüne imkân tanımaktadır. Laik bir siyasal sistemde, dini konulardaki bireysel tercihler ve bunların şekillendirdiği yaşam tarzı devletin müdahalesi dışında ancak, koruması altındadır. Bu anlamda laiklik ilkesi din ve vicdan özgürlüğünün güvencesidir” (Esas 2012/65, Karar 2012/128 Sayılı, KT: 20.9.2012).
Bu ve müteakip yıllarda verdiği muhtelif kararlarıyla, AYM, artık din ve vicdan hürriyetinin alanını maksimum düzeyde daraltan, pozitivizm temelli, otoriter, militan dışlayıcı laiklik anlayışı yerine, din ve vicdan hürriyetinin alanını genişleten demokratik pasif laiklik görüşünü benimsemiştir. Kısaca bilginin referansını, dinî ve İlahî temelli olmaktan çıkarıp, tamamen beşerî-bilimsel-rasyonel bir temele oturtulmak isteyen, iman ve inanç yerine, aklın hâkimiyetini esas alan, insana, insan aklına, beşerin ebedi tekâmülüne inanarak, laikliği tabiatçı felsefi bir anlama büründüren felsefi manada laikliğin yerini, din ve vicdan hürriyetine diğer hak ve hürriyetler kadar güvenceler sağlayan hukuki anlamda laiklik almıştır.
Sonra, Danıştay 2013 yılından itibaren verdiği muhtelif kararlarında, AYM’nin E. 2012/65, K. 2012/128 Sayılı kararına da referans yaparak, laikliği, demokratik pasif laiklik şeklinde yorumlayarak başörtüsüne serbesti sağlayacak yönde çok sayıda kararlar verdi. 
Bu durumda, laiklik anayasal demokrasi ile uyumlu hale gelince, din ve vicdan hürriyeti konusunda önemli rahatlamalar sağlanmış oldu.
Diğer yandan asker-siyaset ilişkileri, büyük ölçüde demokratik sistemle uyumlu hale getirildi. Bu iyileştirmeler, askeri vesayetçileri büyük ölçüde geriletmiş durumdadır. 
2017 Anayasa değişikliği ile benimsenen başkanlık (Cumhurbaşkanlığı) hükümet sistemi de, yasama ve yürütme kuvvetlerinin her ikisinin de doğrudan halk tarafından seçilmesi bakımından daha demokratik bir görünüme kavuşturulmuş oldu.
En sorunlu alan, bütünlüğünü kaybetmiş, kendi içinde çelişkili hükümlerin yer aldığı Anayasanın hala darbeci kimliği ve vesayetçi otoriter ruhu ile varlığını sürdürüyor olmasıdır. 
Yeni Anayasanın Türkiye’nin Gerçekliğine ve Demokratik Birikimlerine Uygun Olarak Yapılması
Burada bir söze yer vermek isterim: “Âlim-i mürşid koyun olmalı, kuş olmamalı. Koyun kuzusuna süt, kuş yavrusuna kay verir”.
Kuş yavrusuna kay verir. Kay, “kusmuk, ağızdan çıkan hazmolmamış gıdâ maddesi” demektir. Bunlar, bazı kereler yavruların bünyesine zarar verebilir, hazımsızlıklara ya da zehirlenmelere, yavruyu besliyeyim derken onun ölümünse sebep olabilir.
Koyun ise, kuzusuna, hiçbir zararı olmayan, kuzu için hazmı en uygun olan sütü verir. Bu sütler, tamamen besleyicidir ve kuzulara kesinlikle zarar vermez.
Bu sözü, konumuzla alakalı olarak şu şekilde anlamlandırabiliriz: Bir ülkede, kültürel, ahlaki, siyasi, kurumsal, sistemsel vb. alanlarda yabancı ülkelerden aynen iktibasların yapılması, o ülkenin çeşitli şartlarına bağlı olarak, kuşun yavrusuna verdiği “kay”a benzer şekilde bazı zararlı sonuçların ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bu sebeple, bu alanlarda ihtiyaç halinde, bunların yabancı ülkelerden aynen alınması yerine, bunlardan istifade edilerek, Türkiye’nin şartlarına uygun hale dönüştürülmesi gerekir. Burada aynen iktibas yerine, esinlenme yoluyla Türkiye’nin şartlarına uyarlama söz konusu olmalı. Tıpkı koyunun yediği gıdaları aynen değil de, hazma en uygun hale getirerek yavrusuna süt vermesi gibi bir durum olmalı. Aksi halde, toplumsal sarsıntılar, arızalar, hastalıklar ortaya çıkabilir.
Yeni Anayasa yapımı ve hükümet sistemi konusunda da benzer bir yol izlenmeli. Bu sebeple, yeni Anayasa yapılırken ölçütümüz, mutlak olarak, taklitçi ve öykünmeci bir şekilde ne Almanya, ne de ABD ya da bir başka ülke olmalıdır. Temel ölçütümüz, Türkiye’nin reel siyasi ve kültürel gerçeklikleri olmalıdır. Kısmen bu ülkelerden esinlenilebilirse de, tek ölçüt bu ülkelerdeki anayasal sistem olmamalı. Nasıl Amerika’daki hükümet sistemi Amerika’nın kendine mahsus şartlara, Fransa’daki yarı-başkanlık sistemi bu ülkenin şartlarına göre hazırlandıysa, Türkiye’deki hükümet sistemine ilişkin hükümler de Türkiye’nin reel şartlarına göre belirlenmeli, diğer konularda da benzer durum söz konusu olmalıdır.
Takriben yüz küsür yıllık tecrübeler göstermiştir ki, Türkiye’de parlamenter sistem uygulamaları sürekli sorunların yaşanmasına sebep olmuştur. Yürütme içindeki iki başlılık ve koalisyon temelli sorunlar sebebiyle, bu sistemin Türkiye’nin siyasî kültürel şartları ile uyumlu olduğu söylenemez. Bu sebepledir ki, hükümet sistemi olarak, 2017 Anayasa değişikliği ile anayasal sistemimize giren ve Türkiye’nin siyasi kültürel şartlarına uygun şekilde belirlenecek olan “başkanlık sistemi” tercih edilmelidir.
“Efendim, Amerika’da Başkan’ın atadığı bakanlar Senato’nun onayına tabidir, bizde de Cumhurbaşkanının atadığı bakanlar TBMM’nin onayına tabi olmalıdır, aksi halde başkanlık sistemi kalmaz, denge fren mekanizması bozulur” diye öneride bulunanlar olabilir. 
Bu öneri dikkate alınabilir mi? Elbette ki dikkate alınabileceğini savunanlar olabilir. Ama bu önerinin kabul edilmesi halinde Türkiye’de sistemin kilitlenme ihtimali ortaya çıkar. “Birleşik hükümetler” (Meclisteki çoğunlukla Cumhurbaşkanının aynı siyasi eğilimde olması) döneminde Cumhurbaşkanı kabinesini kurma konusunda sorun yaşamayabilir. Ama “bölünmüş hükümetler” (Meclisteki çoğunlukla Cumhurbaşkanının farklı siyasi eğilimde olması) döneminde Cumhurbaşkanının kabinesini oluşturabilmesi imkansızlaşabilir. Çünkü Türkiye’de parti disiplini söz konusu olduğu ve çoğunluk ta Cumhurbaşkanından farklı siyasi eğilimdeki partilerde olduğu için, Cumhurbaşkanı kabinesini bile kuramayabilir. Benzer durum üst düzey atamalar için de söz konusu olabilir. Bu durumda sistem çöker. Bir hükümet sistemi benimsenirken, amaç sistemi çökertmek değil, işler bir sistem kurmaktır. Nitekim başkanlık sisteminin uygulandığı bazı ülkelerde de Türkiye’dekine benzer uygulamalar vardır.
Türkiye’nin kendi siyasî kültürel şartlarına göre kabul edilen bir diğer anayasal düzenleme de seçimlerin birlikte yenilenmesidir. Her ne kadar bu hüküm, ABD ve saf başkanlık sisteminin tali gereklerinden biri olan fesih ve azil yetkilerinin mevcut olmaması kuralı ile çelişmekte ise de, bu kuralın ihlali, sistemi başkanlık sistemi olmaktan çıkarmaz. 
Diğer yandan, seçimlerin birlikte yenilenmesi, sistemin demokratik zeminde işlerliğini sağlayan bir hükümdür. Amerika’da bu yönde bir hükmün olmaması, bu ülkedeki siyasî kültürel şartlarla alakalıdır. Amerika’da katı ideolojik ayrışma ve sıkı parti disiplini olmadığı için, “bölünmüş hükümet”ler döneminde katı bir yasama-yürütme çatışması yaşanmıyor, bu yolla sistemsel tıkanmalar meydana gelmiyor. Özellikle baskı ve çıkar grupları ile Lobby kuruluşlarının devreye girmeleriyle yasama-yürütme ilişkileri mecrasına girdiriliyor. Türkiye’de ise bölünmüş hükümetler döneminde Cumhurbaşkanının etkinliği sıfıra yakın hale getiriliyor. Sıkı parti disiplininin mevcut olduğu ülkemizde, Cumhurbaşkanına muhalif milletvekillerinin çoğunluğa sahip olduğu Mecliste, Cumhurbaşkanının Meclise rağmen bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarabilmesi mümkün değildir. 
Bu durumda, Cumhurbaşkanı ile Meclis arasında iki seçenek ortaya çıkacaktır: Ya taraflar uzlaşacaklar ya da seçimlerin birlikte yenilenmesi yolunu tercih edeceklerdir.
Uzlaşının sağlanamadığı bölünmüş hükümetler zemininde yasama-yürütme ilişkilerinde maksimum düzeyde yaşanabilecek gerilim durumlarında demokrasi harici yollara sapılmasının önlenmesi ya da bu gerilimin sistemi tıkaması sebebiyle yaşanması muhtemel ekonomik, siyasi vb. ağır bedellerin önlenmemesi için, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birlikte yenilenmesi usulü benimsenmiştir. Buna kısaca “başkanlık sisteminin rasyonelleştirilmesi” de denilebilir.
Bu ve benzeri konularda, Türkiye’nin kendine mahsus şartlar dikkate alınarak yeni anayasa inşa edilmelidir. Aksi takdirde, sadece Amerika’ya mahsus olan ve bu ülkenin siyasî kültürel şartlarında başarılı olan bazı uygulamaları Türkiye’ye taşımak, şayet bizim siyasî kültürel şartlarımızla uyumlu değilse, başarısızlıklara ve sistemsel sorunlara sebep olabilir.
Ülkemize mahsus şartlara göre belirlenecek olan ve çoğulcu anayasal demokrasi ile de çelişmeyen bu hükümler yanında, bugüne kadarki önemli anayasal birikimlerimizle uyumlu olacak şekilde şu temel hükümler de yeni Anayasada yer almalıdır. 
Cumhuriyet mutlaka muhafaza edilmeli ve demokrasi ile tamamlanmalıdır. Cumhuriyet-demokrasi ilişkilerinde belirleyici olan demokrasi olmalı, Cumhuriyetin otoriterleşmesine kapı aralayacak hükümlere yeni Anayasada asla yer verilmemelidir. 
Demokrasi ile hukuk devleti bütünleştirilerek anayasal devlet ve anayasal demokrasiyi inşa eden hükümler yeni Anayasada yer almalıdır.
Temel hak ve hürriyetler, anayasacılık düşüncesi ve anayasal devletle uyumlu şekilde, hürriyet kural sınırlandırma istisna ilkesine uygun olarak güvenceli şekilde düzenlenmeli.
Özellikle 15 Temmuz ihanet kalkışması sonrasında yapılan anayasal ve kanuni düzenlemelerle asker siyaset ilişkilerinde askeri vesayete son veren ciddi ilerlemeler sağlandı. Yeni anayasa bu müktesebatla uyumlu olmalı, askeri vesayete kapı aralaması muhtemel olan bütün hukukî ve kurumsal uygulamalara yeni anayasada yer verilmemelidir. 
Anayasada dışlayıcı otoriter militan laikliğe kapı aralayacak düzenlemelerden mutlaka kaçınılmalıdır. Burada temel değer “din ve vicdan hürriyeti”nin korunması olmalıdır. Devlet, sadece dinlere karşı değil, hem dinlere, hem de siyasi/felsefi düşüncelere karşı tarafsız olmalı, bu kapsamında, kamusal ve sivil hayatta ve eğitim alanında, tek belirleyici seküler temelli politikalar olmamalı, tarafsızlık ilkesi ile uyumlu şekilde dinî referanslı politikalara da yer verilmeli. Mesela, evrim teorisi okutuluyorsa, beraberinde mutlaka yaratılış modeli de öğretilmelidir. Burada her ikisini de öğrenen öğrenciler, kendi tercihlerini yapacaklardır.
Anayasanın ruhunu, otoriter kimliğe sahip ve sınırlı bir çoğulculuğa izin veren belli bir resmî ideoloji değil, çoğulcu temele sahip anayasal demokrasi ve anayasal devlet teşkil etmelidir. Anayasal demokraside, iktidar kadar muhalefetin hakları da teminat altındadır. Kısaca, çoğunluğun, azınlığın haklarına zarar vermesi muhtemel olan mutlak üstünlüğü yerine, toplumdaki bütün kesimlerin haklarının teminat altında olduğu bir anayasa olmalıdır.
Bu durumda, Anayasada, hem ileri demokrasilerde mevcut olan anayasal ilkelerle uyumluluk sağlanmış olacak, hem de ülkemize mahsus siyasî, kültürel vb. şartlarla uyumlu olarak işler bir sistem kurulmuş, alınacak anayasal önlemlerle, sistemsel tıkanıklıkların, anayasa ve demokrasi harici yollara sapılmaksızın, demokrasi içinde çözülmesi yolu aralanmış olacaktır. Bu şekilde, Türkiye’de sistemsel tıkanıklıklar sebebiyle yaşanabilecek neticesiz efor sarfiyatlarının önüne geçilebilecektir. 
Kısaca ifade etmek gerekirse, hem Türkiye’nin kendine mahsus ihtiyaçları ile hem de evrensel değerlerle uyumlu olan, sistemsel tıkanıklıkları aşıcı formülasyonları içeren bir Anayasa Türkiye’nin geleceğini teminat altına alacaktır. Artık darbeler dönemi sona erecek, daima işleyen bir demokrasi düzeni kurulacak, ideolojik saiklerle demokrasinin otoriter cumhuriyetçiliğe ve otoriter laikliğe feda edilmesi uygulamaları son bulacaktır. Anayasal demokratik cumhuriyetle yoluna devam edecek olan Türkiye’nin önü tamamen açılacaktır. Türkiye artık bu ideali yakalayacak birikime sahiptir, buna mâni olanlar saf dışı kalacaktır.

E-posta   Facebook   Twitter     Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
Bu yazı 17959 defa okunmuştur.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
1000 YIL SÜRECEK DENİLEN 28 ŞUBAT’IN TAHRİBATLARI VE TAMİRATLAR
3/6/2021
YENİ ANAYASA: BAŞKANLIK SİSTEMİ Mİ GÜÇLENDİRİLMİŞ PARLAMENTER SİSTEM Mİ (2)?
2/25/2021
YENİ ANAYASA: BAŞKANLIK SİSTEMİ Mİ GÜÇLENDİRİLMİŞ PARLAMENTER SİSTEM Mİ (1)?
2/16/2021
CUNTA ANAYASASINDAN DEMOKRATİK SİVİL ANAYASAYA: TAŞLI YOLLAR
2/7/2021
YARATILIŞ MODELİ KONGRESİ EVRİMCİLERİ NİÇİN RAHATSIZ ETTİ?
1/29/2021
VESAYETÇİ ZİHNİYETE GÖRE ÖZDE CUMHURBAŞKANI(!?) NASIL SEÇİLİR?
1/20/2021
BAŞÖRTÜLÜ HÂKİMLER Mİ BAŞI AÇIK HÂKİMLER Mİ TARAFSIZ KARAR VERİR?
1/11/2021
1876 KÂNÛN-I ESÂSÎ’DE ÇEVİRİ HATALARI: TBMM BAŞKANINA ÇAĞRIMDIR
1/2/2021
HARF DEVRİMİNİN TÜRK DİLİNDE MEYDANA GETİRDİĞİ SONUÇLAR
12/23/2020
TÜRKİYE’DE BAŞKANLIK SİSTEMİNİN FİKİR BABASI: PROF. DR. BURHAN KUZU
12/14/2020
FRANSA’DA ÇOĞULCULUK VE HOŞGÖRÜ YERİNİ FAŞİZME Mİ BIRAKIYOR?
12/5/2020
CHP, HDP, SP VE İYİ PARTİ ANAYASASI İNKÂR EDİLDİ, İYİ PARTİ’DE NELER OLUYOR?
11/26/2020
HANGİ CUMHURİYET YAŞASIN?
11/17/2020
ABD’DEKİ SEÇİMLER Mİ, YOKSA VENEZUELA’DAKİ SEÇİMLER Mİ DAHA AZ HİLELİ?
11/8/2020
İZMİR DEPREMİ VE HÜKÜMETE BİR ÖNERİ
10/31/2020
Tarikatlar Atatürk’ün 1924 Anayasası’nda teminat altında idi
10/24/2020
ENİS BERBEROĞLU MİLLETVEKİLLİĞİNE GERİ DÖNEBİLİR Mİ?
10/14/2020
CHP’NİN SÖZÜNÜ ETTİĞİ “GÜÇLENDİRİLMİŞ PARLAMENTER SİSTEM” MÜMKÜN MÜDÜR?
10/4/2020
RECEP TAYYİP ERDOĞAN 2023 SEÇİMLERİNDE CUMHURBAŞKANLIĞINA ADAY OLABİLİR Mİ?
9/23/2020
İSTANBUL SÖZLEŞMESİNE GÖRE, DEVLET KADINA YÖNELİK 'ALKOL TEMELLİ ŞİDDETLE' MÜCADELE ETMEMELİ Mİ?
9/13/2020
TÜRK TOPLUMUNUN TEMELİ OLAN AİLEDE “ALARM ZİLLERİ” ÇALIYOR?
8/27/2020
15 YAŞ ALTI KIZLARLA İMAM NİKÂHI İLE EVLİLİK SUÇ MU, DEĞİL Mİ?
8/16/2020
İSTANBUL SÖZLEŞMESİ: “BAL”IN İÇİNE ZEHİR KATILARAK SERVİS EDİLMESİ
8/5/2020
ZİNCİRLERİNİ KIRAN AYASOFYA-İ KEBİR CAMİ-İ ŞERİF’İNDE İLK CUMA NAMAZI
7/25/2020
15 TEMMUZ BENZERİ YENİ BİR İHANET KALKIŞMASI YAŞANABİLİR Mİ?
7/15/2020
27 MAYIS ASKERİ DARBESİNİN YASSIADA CİNAYET MAHKEMESİ İLGA EDİLDİ
7/6/2020
FETH-İ MÜBİN’İN SEMBOLÜ AYASOFYA SAN’AT VE İMAJA FEDA EDİLEMEZ
6/20/2020
AYASOFYA’YA DANIŞTAY KARARIYLA CAMİ STATÜSÜ KAZANDIRILMASI
6/9/2020
TÜRKİYE’DE ASKERÎ DARBELERİN ANASI: 27 MAYIS 1960
5/31/2020
İSTANBUL SÖZLEŞMESİ: AİLE VE KADINLAR KORUNUYOR MU TAHRİP Mİ EDİLİYOR?
5/18/2020
ALİ ERBAŞ’IN ŞAHSINDA HUTBELERE LGBTİ+ AYARI MI ÇEKİLMEK İSTENİYOR?
5/5/2020
CORONA SÜRECİNDE YAŞANAN KÜRESEL EKONOMİK SAVAŞLARIN GALİBİ KİM OLACAK?
4/24/2020
CORONA VİRÜSÜ KÜRESEL OPERASYONA MI DÖNÜŞÜYOR?
4/13/2020
CORONA VİRÜSÜNE KARŞI “DUA İLE MÜCADELE” ÇOK MU SAÇMA?
4/1/2020
CORONA VİRÜSÜNE KARŞI HANGİ ÜLKELER BAŞARILI, HANGİLERİ BAŞARISIZ?
3/21/2020
İDLİB’DE NE İŞİMİZ Mİ VAR? ŞEHİTLİK TEPESİ BOŞ MU KALMALI?
3/10/2020
28 ŞUBAT, RAND CORPORATİON: YENİ BİR DARBE Mİ GELİYOR?
2/29/2020
SORUYORUM: FETÖ İHANET ÖRGÜTÜ’NÜN SİYASİ AYAĞI KİMLER OLABİLİR?
2/18/2020
ANAYASA MAHKEMESİ KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN ÖNLENMESİ ÇABALARINI SABOTE Mİ ETTİ?
2/9/2020
ELAZIĞ VE MALATYA DEPREMİ SONRASI SKANDAL MAÇ ERTELEME KARARI
1/28/2020
HAKİKATEN TÜRK ASKERİ’NİN LİBYA’DA NE İŞİ Mİ VAR?
1/18/2020
İNSANCIL(!) BATIDA FAŞİST BİRİNE VERİLEN NOBEL ÖDÜLÜ
1/8/2020
KANAL İSTANBUL KAMPLAŞMASI: YENİ GEZİ EYLEMLERİ HAZIRLIĞI MI YAPILIYOR?
12/30/2019
YENİ PARTİLERİN TOPLUMDA KARŞILIĞI VAR MIDIR?
12/24/2019
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.
Üye girişi yapmadınız. Misafir olarak yorum ekleyebilirsiniz. Üye olmak için tıklayın.
  Yorumcuların dikkatine…

İmlası çok bozuk,
Büyük harfle yazılan,
Habere değil yorumculara yönelik,
Diğer kişilere hakaret niteliği taşıyan,
Argo, küfür ve ırkçı ifadeler içeren,
Bir iki kelimelik, konuyu zenginleştirmeyen,

yorumlar KESİNLİKLE YAYIMLANMAYACAKTIR.

Bu haber henüz yorumlanmamış...

SOSYAL MEDYADA TAKİP ET
FACEBOOK'TA TURKTIME
TWITTER'DA TURKTIME
ANKET
Siz hangi korona virüs aşısını tercih edersiniz?



Sonuçları göster Anket arşivi
 
KATEGORİLER
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
ETİKETLER
  •KÜNYE
  •İLETİŞİM
  •REKLAM
  •SİTENE EKLE
 
 
  •Güncel
  •Siyaset
  •Dünya
  •Medya
  •Magazin
  •Spor
  •Kültür
  •Sağlık
  •Ekonomi
  •Dünya
  •Spor
  •Kültür
  •Ekonomi
  •Sağlık
  •Medya
  •Siyaset
  •Güncel
  •Aktüel
  •Dünya
  •Spor
  •Kültür
  •Ekonomi
  •Sağlık
  •Medya
  •Siyaset
  •Güncel
  •Aktüel
Club Brugge
Gökhan Töre
ihracat
Kocan Kadar Konuş
survivor all star
Vedat İnceefe
mehmet özkan
Lionel Messi
suç