ÖZBEKİSTAN'DA SEÇİM KOMEDİSİ 

Özbekistan'ı 16 yıldır demir yumrukla yöneten Devlet Başkanı İslam Kerimov'un bugün yapılacak başkanlık seçimlerini kazanarak iktidarını yedi yıl daha sürdüreceğinden hiç kimse kuşku duymuyor.

Orta Asya'nın en baskıcı ve kapalı ülkeleri arasında gösterilen Özbekistan'daki başkanlık seçimlerine Kerimov dışında üç aday katılıyor: Demokratik Halk Partisi lideri Asliddin Rüstemov, Sosyal Demokrat Adalet Partisi'nden Dilaram Toşmuhammedova ve parlamenter Ekmel Saidov. Ancak muhalefet partileri ve insan hakları örgütleri üç adayın da "göstermelik" olduğunu ve bu kişilerin aslında iktidar tarafından belirlendiğini iddia ediyor.

815 bin imza

Merkez Seçim Komisyonu, insan hakları savunucusu Abdullah Toyibeyoğlu'nun adaylık başvurusunu yeterli destek imzası toplayamadığı gerekçesiyle reddetti. Seçime katılabilmek için 815 bin kişiden imza toplamak gerekiyor.

Muhalefet partileri, 1991 ve 2000 yıllarında yapılan seçimi kazanan, 1995 ve 2002 yıllarında ise referandumla iktidarını uzatan Kerimov'un aslında seçime katılma hakkı bulunmadığını savunuyor. Bu görüşün dayanağı, Özbek Anayasası'nın üç dönem üst üste başkanlık yapılmasını yasaklaması. Kerimov'un yasak kapsamasına girdiği eleştirilerine karşın, Merkez Seçim Komisyonu anayasa değişikliğinin 2002 yılında kabul edildiğini, dolayısıyla geçmişe dönük işleyemeyeceğine karar verdi.

Hem gerçek muhalefetin bulunmaması hem iktidarın seçmenlere yönelik baskıları sonucu Kerimov'un ilk turda oyların en az yarısını alarak seçimi kazanması bekleniyor.

Aralarında Amerikan AP Ajansı'nın da bulunduğu bazı Batılı medya kuruluşlarının seçimleri izlemesine izin verilmedi.

Zengin bir tarım ülkesi olmasına ve geniş doğalgaz yataklarına sahip bulunmasına karşın Özbekistan Kerimov döneminde beklenen ekonomik sıçramayı yapamadı.

Yetimhanede büyüdü

1938 yılında Semerkand'da doğan, çocukluğu yetimhanede geçen İslam Kerimov, 1989 yılında Özbek Komünist Partisi liderliğine yükseldi, iki yıl sonra da başkan seçildi.

Muhalefete tahammül edemeyen ve iktidarına yönelik eleştirilerin ardında hep aşırı dincilerin bulunduğunu ileri süren Kerimov, muhalefetin başkaldırılarını hep sert bir şekilde bastırdı. Son olarak 2005 yılında Andican'daki isyanda yüzlerce kişi polis tarafından öldürüldü.

11 Eylül'ün ardından ABD ile işbirliği yapan, ancak Andican olaylarına gösterilen tepkinin ardından ülkedeki Amerikan askerlerini çıkaran Kerimov, Rusya'nın desteğine güveniyor.