ABD İran'la 'Gizli' Anlaşmayı Açıkladı! UAEK Anlaşmanın Teknik Detaylarının Gizli kalmasını İstedi ama...

İran'la 5 artı 1 ülkelerinin yaptığı "gizli nükleer anlaşma"nın detayları Beyaz Saray tarafından açıklandı.

ABD Kongresi ve bazı grupların baskıları sonrası Beyaz Saray, 20 Ocak'ta yürürlüğe girecek anlaşmanın 4 sayfalık bir özetini yayımladı.

Beyaz Saray Sözcüsü Jay Carney, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun (UAEK) anlaşmadaki teknik detayların belli unsurlarının gizli kalması yönünde ricada bulunduğunu söyledi.

İŞTE GİZLİ ANLAŞMANIN DETAYLARI

• Beyaz Saray'ın kamuoyu ile paylaştığı metine göre, İran, anlaşmanın uygulanmaya başlayacağı 20 Ocak'a kadar ya da o tarihte yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyum üretmeyi durduracak.
• Yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyum stoğunun yarısını seyreltmeye başlamayı kabul edecek.
• 5 artı 1 ülkeleri ile İran'ın üzerinde anlaştığı Ortak Eylem Planı'nın uygulamaya geçirilmesini gözlemlemek için UAEK ile birlikte çalışmak üzere bir ortak komisyon kurulacak. Ortak komisyon iki tarafın uzmanlarından oluşacak.
• UAEK müfettişleri Natanz ve Fordo uranyum zenginleştirme tesislerini günlük bazda ziyaret edecek ve bu ziyaretlerin bir kısmı planlı bir kısmı ise önceden haber verilmeden yapılacak.
• Müfettişler, Arak reaktörünü de ayda en az bir kere ziyaret edecek.
• İran'ın atacağı adımlara karşılık 5 artı 1 ülkeleri AB, Tahran'a yönelik yaptırımlara sınırlı, geçici ve hedefe yönelik bazı hafiflemeler getirecek. Yaptırımlardaki hafiflemelerin toplam değerinin 6 ile 7 milyar dolar olması bekleniyor.
• Beyaz Saray metinde, bu miktarın İran'ın bloke edilmeye ya da kısıtlama tabi tutulmaya devam edecek 100 milyarlık döviz stoğunun küçük bir bölümünü oluşturduğuna dikkat çekti.
• İran'ın kısıtlama altındaki 4.2 milyar dolarlık fonlarına 6 ay boyunca dilimler halinde erişim izni de veriliyor. Buna göre ilk dilim 1 Şubat'ta, son dilim ise 20 Temmuz'da serbest bırakılacak.

'DAHA FAZLA RAHATSIZIM' 
ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Wendy Sherman, anlaşmayla ilgili olarak dün Kongre üyelerini kapalı bir toplantıda bilgilendirdi. Ancak toplantıdan çıkan bazı Kongre üyeleri, kaygılarının azalmaktan öte daha da arttığını söylemişti.

Obama yönetiminin dış politikasını en çok eleştiren isimlerden biri olan Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, "Brifingden sonra her zamankinden daha fazla rahatsızım" dedi.

ntvmsnbc