IRAKLI KÜRTLER KERKÜK'Ü GÖRÜŞECEK 

Uzun bir tatilin ardından Kuzey Irak'taki bölgesel parlamento Kerkük'ü görüşmek için toplanıyor.

Parlametodaki görüşmede bu yıl sonuna kadar yapılması öngörülen Kerkük referandumunun altı ay süreyle ertelenmesi kararı oylanacak. Kararın oy çokluğuyla kabul edilmesi bekleniyor.

Ancak Kürt liderler Kerkük konusunda gelecek yıl işi şansa bırakmak istemiyor. Bu nedenle referandum kararı ertelenirken Bağdat yönetiminin önüne bazı şartlar konacak.

Bağdat yönetimine bazı şartlar sunulucak

Buna göre referandum bir daha ertelenmeyecek, altı ay sonunda referandum yapılamaması halinde 2005 yılındaki seçim sonuçları esas alınacak, yani Kürt partilerin aldığı oylar Kerkük'ün Kürt yönetimine katılması için geçerli sayılacak.

Eğer bu öneri Bağdat tarafından kabul edilmezse ikinci seçenek de masada olacak. Bunlar olmazsa Kerkük genelindeki idari birimlere yani il ve ilçelerdeki yürütme konseyine danışılacak.

Bu konseylerde de Kürt üyeler çoğunluğu ellerinde bulunduruyor.

Bu şartlar Bağdat yönetiminin ertelemeyi resmen kabul etmesinin ardından gündeme getirilecek. Bağdat merkezi yönetiminin Kerkük referandumunu ertelemek yerine toptan iptal etmesi de ihtimal dahilinde. Çünkü referandumun 2007 yılında yapılması bir anayasa şartı olarak ortada duruyor.

Referandum yapılamadığında yeni düzenleme için de bir anayasa düzenlemesi yapılması gerektiği de konuşulan tezler arasında.

Ancak Süleymaniye'de Irak Devlet Başkanı Celal Talabani, Kürt lider Mesud Barzani ve Sünni siyasetçi devlet başkan yardımcısı Tarık El Haşimi'nin ortak toplantısında bu ihtimal bertaraf edilmek istendi.

Bu da Irak'taki Kürtlerle Sünniler arasındaki yakınlaşmanın son örneği olarak görülüyor.

Kürtler ne istiyor?

Kürtler, Kerkük'ün bölgesel Kürt federasyonuna bağlanmasını, petrol gelirlerinin yüzde 20'sini ve yabancı ülkelerle petrol anlaşmaları imzalama hakkını istiyor. Ayrıca sayıları 180 bini bulan Kürt peşmergelerin Irak hükümetince sübvanse edilmesini talep ediyor.

Şii ve Sünni Araplar ise bu taleplere karşı çıkıyor, Kürtlerce imzalanan anlaşmaları geçersiz sayıyor, sadece 25 bin peşmergeye destek veriyor.

Geçen hafta Neçirvan Barzani liderliğinde Bağdat'ı ziyaret eden Kürt heyeti de görüşmelerden eli boş döndü. Şii dava partisinin lideri ve Başbakan Nuri El Maliki, Kürtlerin taleplerini kabul etmedi.

Bağdat yönetimi, Kuzey Irak'taki petrol arama faaliyetleri yapan Güney Kore'ye, bunu durdurmaması halinde petrol ihraç etmeyeceği tehdidinde bulundu.

Kürtler Sünni Araplara yöneldi

Bu gelişmeler Irak'taki Şii-Kürt ittifakında çatlağa yol açtı. Şiilerden istediklerini alamayan Kürtler, Sünni Araplara yönelmiş görünüyor.

Iraklı Kürt liderler Celal Talabani ve Mesud Barzani Süleymaniye'de Iraklı Sünnilerin başını çeken İslam Partisi lideri Tarık Haşimi ile bir araya gelerek yeni bir ittifak denemesine girişti.

Taraflar bir uzlaşma belgesi imzaladı. 21 maddelik belgede, Irak Anayasası'nın Kerkük referandumunun yapılmasını öngören 140'ıncı maddesine dikkat çekiliyor ve referandumun anayasada öngörüldüğü gibi yapılması çağrısında bulunuluyor.

Belgede Sünni lider Tarık Haşimi'nin talepleri doğrultusunda, Sünnileri yakından ilgilendiren Baas'tan arındırma yasasının Sünnilerin kamudaki işlerine dönüşüne imkan verecek şekilde değiştirilmesi ve muhaliflerin siyasi sürece katılımının desteklenmesi ifadeleri yer alıyor.

cnnturk