773 bin yıllık gizem çözdü: İnsanların ortak atası Afrikalı 

İnsan evrimine dair araştırmalar, modern insanlar (Homo sapiens) ile soyu tükenmiş akrabaları Neandertaller ve Denisovalıların ortak atasını belirlemek amacıyla uzun süredir Orta Pleistosen dönemine (yaklaşık 774.000 ila 129.000 yıl önce) odaklanmış durumda. Fas’ın Kazablanka kentindeki "Thomas Quarry I - Grotte a Hominides" mağarasında yapılan keşif, bu arayışta dönüm noktası olabilecek nitelikte. Nature dergisinde yayımlanan çalışma, bölgede bulunan fosillerin insanlık tarihinin en karmaşık dönemlerinden birini aydınlattığını ortaya koydu.

KRİTİK AYRIŞMA DÖNEMİNE AİT
Çalışmanın başyazarı Jean-Jacques Hublin ve ekibinin bölgede 20 yılı aşkın süredir yürüttüğü kazılarda, en az 3 bireye ait iki kısmi alt çene, dişler, boyun ve sırt omurları ile bir uyluk kemiği parçası gün yüzüne çıkarıldı.

Yapılan analizler, modern insanlar, Neandertaller ve Denisovalıların son ortak atasının yaklaşık 765.000 ila 550.000 yıl önce yaşadığını gösteriyor. Fas’ta bulunan ve yaklaşık 773.000 yıl öncesine tarihlenen bu fosillerin, söz konusu ayrışma sürecine çok yakın bir döneme ait olduğu belirlendi.

İLKEL VE MODERN ÖZELLİKLER BİR ARADA
Bulunan kemikler üzerinde yapılan incelemeler, fosillerin ne tamamen modern insanlara ne de tamamen ilkel türlere ait olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, kemiklerde ilkel ve gelişmiş özelliklerin şaşırtıcı bir karışımını tespit etti:

Çene Yapısı: Alt çeneler, Homo erectus gibi daha eski ve ilkel türleri andıran formlara sahip.

Diş Yapısı: Diş dizilimi ve bazı anatomik detaylar modern insanlara daha yakın. Özellikle yirmi yaş dişinin ikinci azı dişinden daha küçük olması, modern insanlara özgü bir özellik olarak kaydedildi.

Bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarıyla incelenen diş kökleri ve kron yapılarının, Neandertallere veya Homo sapiens’e birebir uymadığı, bu iki tür arasında bir geçiş formunu temsil ettiği belirtildi.

AFRİKA TEZİNE GÜÇLÜ KANIT
Bugüne kadar 90.000 yıldan daha eski olan ve güvenilir şekilde tarihlenen tüm Homo sapiens fosilleri Afrika’da veya Afrika’dan Asya’ya geçiş yollarında bulunmuştu. Avrupa’da bulunan (örneğin İspanya’daki Homo antecessor) bazı fosillerin ortak ata olabileceği teorileri tartışılsa da, Fas’taki yeni bulgular ibreyi yeniden Afrika’ya çevirdi.

Araştırmacılar, yaklaşık 773.000 yıl önce Kuzey Afrika ve Avrupa’daki insan topluluklarının farklı evrimsel yollara girdiğini belirtiyor. Buna göre, Avrupa’daki gruplar Neandertallere evrilirken, Afrika’daki gruplar modern insana giden yolu oluşturdu. Bu keşif, insanlığın kökeninin Afrika’da şekillendiği görüşüne güçlü bir destek sağlıyor.