Diyarbakır'da 9 bin yıllık madencilik işliği keşfedildi

Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde yer alan ve uygarlık tarihinin en önemli Neolitik yerleşimleri arasında gösterilen Çayönü Tepesi’nde, madencilik tarihine ilişkin ezberleri bozacak yeni bir keşfe imza atıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen 2026 yılı kazı çalışmalarında, milattan önce 6900–6800 yıllarına tarihlenen yaklaşık 5 metrekarelik planlı bir madencilik işliği gün yüzüne çıkarıldı. İnsanlık tarihinin en erken zanaat ve üretim teknolojilerine ışık tutan keşif, yerleşik yaşamın başlangıcındaki teknik uzmanlaşmayı gözler önüne serdi.

MADENCİLİK GELENEĞİ 2 BİN YIL BOYUNCA KESİNTİSİZ SÜRDÜ

Sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla tarihi buluntuyu kamuoyuna duyuran Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Çayönü Tepesi'nin insanlık serüvenindeki dönüştürücü rolüne dikkat çekti. Kazılarda ulaşılan madencilik işliğinin önemini vurgulayan Bakan Ersoy, şu değerlendirmede bulundu:

"Çayönü Tepesi'nde insanlık tarihinin en erken üretim teknolojilerine ışık tutan önemli bir keşfi daha gün yüzüne çıkardık. İşlikte ham ve yarı işlenmiş malakitler, işlenmiş malakit örnekleri, bakır boncuklar, bakır nesneler ile taş döşemeli bir çalışma alanı tespit edildi. Çayönü’nde bakır ve malakit kullanımının izleri M.Ö. 9100’lere kadar uzanıyor. Yeni keşif, burada madencilik geleneğinin yaklaşık 2 bin yıl boyunca kesintisiz sürdüğünü ve uzmanlaşmış üretim faaliyetlerinin belirli çalışma alanlarında gerçekleştirildiğini ortaya koyuyor. Büyük dönüşümlerin izlerini taşıyan Çayönü Tepesi'nde geçmişin izlerini bilimsel kazılarla geleceğe taşımaya devam ediyoruz."

TAŞ DÖŞEMELİ VE GÖLGELİKLİ PLANLI ÇALIŞMA ALANI

Kültür ve Turizm Bakanlığının izin ve desteğiyle, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında yürütülen kazılarda ortaya çıkarılan atölye, yerleşmenin batı kesiminde konumlanıyor.

Yaklaşık 5 metrekarelik bir alanı kaplayan işliğin zemininde taş döşemeli bir çalışma yüzeyi, çevresinde ise en az 6 dikme deliği belirlendi. Arkeologlar, tespit edilen dikme deliklerinin çalışma alanının üzerinin bir gölgelik veya hafif mimari örtüyle korunduğuna işaret ettiğini, bunun da mekanın rastlantısal değil, tamamen bilinçli ve planlı bir zanaat atölyesi olarak tasarlandığını gösterdiğini kaydetti.