Yargıtay’dan akıllı ilaç davalarında "bilimsel filtre" dönemi

Kanser hastalarının SGK’ya karşı açtığı "akıllı ilaç" davalarında hukuki zemin kökten değişiyor. Türkiye Gazetesi yazarı ve SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın gündeme getirdiği Yargıtay kararına göre, yargı süreci artık sadece bir hak arayışı değil, aynı zamanda bilimsel bir ispat süreci haline gelecek. Kamu kaynaklarının korunması ile hastaların tedavi hakkı arasındaki dengeyi yeniden kurmayı amaçlayan bu karar, "bilimsel filtre" dönemini resmen başlattı.

T24'ün haberine göre bugüne kadar mahkemeler, genellikle doktor raporu ve "ilacın kullanılmamasının hayati risk oluşturduğu" beyanıyla ihtiyati tedbir ve ödeme kararı veriyordu. Yargıtay’ın yeni içtihadı ile mahkemelerin şu üç temel şartı araması zorunlu kılındı:

Genetik Uygunluk: İlacın, hastanın spesifik genetik yapısına ve tümör tipine uygun olup olmadığı laboratuvar verileriyle kanıtlanacak.

Klinik Olgunluk (Faz Süreçleri): İlacın Faz-3 gibi klinik çalışmalarının tamamlandığına ve etkinliğinin tıp dünyasında kabul gördüğüne dair belgeler sunulacak.

Tedavi Yetersizliği: Mevcut ve SGK ödeme listesinde bulunan standart tedavilerin yetersiz kaldığı veya hastada sonuç vermediği bilimsel olarak ortaya konulacak.

"KAMUSAL KAYNAK" VE "SAĞLIK HAKKI" DENGESİ
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, kaleme aldığı analizde bu kararın hem hastalar hem de sağlık sistemi için yeni bir dönemin kapısını araladığını belirtti. Karar, yüksek maliyetli ilaçların geri ödemesinde "sürekli ve etkin fayda" kriterini ön plana çıkarıyor. Buna göre, ilacın sadece kullanılmasının istenmesi değil, hastanın sağlığında somut ve kalıcı bir iyileşme sağladığının bilimsel olarak öngörülebilir olması gerekecek.