TÜBİTAK'tan "Üretken Yapay Zeka" rehberi 

TÜBİTAK, araştırma ve destek süreçlerinde üretken yapay zekâ (ÜYZ) araçlarının kullanımına ilişkin kapsamlı bir rehber yayımladı. Rehberde başvuru sahiplerine belirli sınırlar içinde kullanım imkânı tanınırken, değerlendiricilere ÜYZ kullanımı tamamen yasaklandı.

DESTEK SÜREÇLERİNE YÖNELİK YENİ DÜZENLEME

TÜBİTAK, yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişmelerin bilimsel araştırma süreçlerine etkisini dikkate alarak “Destek Süreçlerinde Üretken Yapay Zekânın (ÜYZ) Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı Rehberi”ni kamuoyuyla paylaştı. Rehber, özellikle büyük dil modelleri başta olmak üzere üretken yapay zekâ araçlarının kullanımına ilişkin temel ilke ve kuralları ortaya koyuyor.

Metinde, ÜYZ araçlarının sunduğu kolaylıkların yanı sıra; yanlış bilgi üretimi, veri güvenliği ihlalleri, fikri mülkiyet sorunları ve etik riskler gibi potansiyel sakıncalara da dikkat çekiliyor.

BAŞVURU SAHİPLERİNE SINIRLI KULLANIM HAKKI

Rehbere göre, proje başvuru sahipleri üretken yapay zekâ araçlarını literatür özetleme, dil düzenleme, kodlama desteği ya da görselleştirme gibi yardımcı amaçlarla kullanabilecek. Ancak ortaya çıkan içeriğin doğruluğu, özgünlüğü ve etik ilkelere uygunluğu tamamen başvuru sahibinin sorumluluğunda olacak.

Ayrıca gizli veya hassas verilerin üretken yapay zekâ sistemlerine girilmesi kesin olarak yasaklandı. Proje hazırlık sürecinde ÜYZ’nin “önemli ölçüde” kullanılması halinde ise bunun açık ve şeffaf biçimde beyan edilmesi zorunlu tutuldu.

DEĞERLENDİRİCİLERE TAM YASAK

Rehberde değerlendiricilere yönelik daha katı bir düzenleme getirildi. Gizlilik, tarafsızlık ve bilimsel bütünlüğün korunması amacıyla değerlendirme süreçlerinde üretken yapay zekâ araçlarının kullanımı tamamen yasaklandı.

Bu düzenleme ile proje başvurularının insan değerlendirmesine dayalı, bağımsız ve güvenli bir şekilde yürütülmesi hedefleniyor.

İZLEME VE GÜNCELLEME MEKANİZMASI TANIMLANDI

Rehber, yalnızca kullanım kurallarını değil, aynı zamanda uygulama, izleme ve güncelleme süreçlerini de kapsıyor. TÜBİTAK, yapay zekâ teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak rehberin güncellenebileceğini belirtiyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte kurum, yapay zekâ çağında bilimsel araştırma ve destek mekanizmalarının etik, şeffaf ve güvenilir bir zeminde yürütülmesini amaçlıyor.

İlgili rehbere ulaşmak için tıklayınız.