Trump'tan seçim öncesi 5 bin dolarlık vaat

ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşı ve İsrail'e sağladığı sınırsız destekle anketlerde geriye düşen partisini kurtarmak için, 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler öncesinde dikkat çeken bir ekonomik vaat açıkladı. Dallas’ta düzenlenen Cumhuriyetçi Parti ara seçim kongresinde konuşan Trump, Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğu koruması halinde ABD’deki her yetişkin vatandaşa 5 bin dolar ödeme yapılacağını söyledi.

“CUMHURİYETÇİLER KAZANIRSA SİZ DE 5 BİN DOLAR KAZANACAKSINIZ”

Trump, planı başarılı şirketlerin hissedarlarına yaptığı nakit dağıtımına benzeterek ödemeye “Trump dividend” (Trump temettüsü) adını verdi. Trump konuşmasında, “Cumhuriyetçiler kazanırsa siz de bizimle birlikte kazanacaksınız ve 5 bin dolar alacaksınız” dedi.

Trump’ın açıkladığı tek şart ise paranın ABD içinde harcanması oldu. Başkan, “Yapacağımız bu temettü ödemesindeki tek koşulum, paranın Amerika Birleşik Devletleri’nde harcanmasıdır” ifadelerini kullandı.

MALİYETİ YAKLAŞIK 1,2 TRİLYON DOLAR

Trump’ın vaadinin gerçekleşmesi halinde ortaya çıkacak maliyet de dikkat çekiyor. ABD Nüfus Sayım Bürosu’nun 2024 Amerikan Toplum Araştırması’na göre ülkede 18 yaş ve üzerindeki vatandaş sayısı 245 milyon 275 bin 126.

Bu nüfusun tamamına kişi başına 5 bin dolar ödenmesi halinde programın büyüklüğü yaklaşık 1,23 trilyon dolara ulaşıyor.

Ancak Trump henüz gelir sınırı uygulanıp uygulanmayacağı, ödemenin tek seferde mi yapılacağı veya hangi bütçe kaynağının kullanılacağı konusunda ayrıntı açıklamadı. CBS News, Başkan’ın program için Kongre’den nasıl yetki isteyeceğinin de henüz belli olmadığını bildirdi.

PANDEMİ DÖNEMİNDEKİ ÜÇ TUR ÖDEMEYİ BİLE AŞABİLİR

Önerinin ölçeği, Kovid-19 pandemisi sırasında ABD’de gerçekleştirilen doğrudan nakit ödemelerle karşılaştırıldığında daha da belirginleşiyor. ABD Sayıştayı’nın (GAO) verilerine göre federal hükümet, 2020 ve 2021 yıllarında yaklaşık 165 milyon Amerikalıya üç ayrı turda toplam 931 milyar dolar ekonomik destek ödemesi yaptı.

Trump’ın açıkladığı program mevcut haliyle yaklaşık 1,2 trilyon dolara ulaşırsa, pandemi sırasında gerçekleştirilen üç tur doğrudan ödemenin toplam büyüklüğünü dahi aşacak.

Pandemi döneminde ilk turda uygun kişilere 1.200 dolar, ikinci turda 600 dolar, üçüncü turda ise 1.400 dolara kadar ödeme yapılmıştı.

PARANIN KAYNAĞI GÜMRÜK GELİRLERİ

Trump, 5 bin dolarlık ödemenin finansmanına ilişkin ise gümrük gelirlerini kaynak olarak gösterdi. ABD Başkanı, Amerikan halkına gümrük vergileriyle finanse edilen doğrudan ödemeler yapılacağını duyurdu.

Trump daha önce de tarife gelirlerinden vatandaşlara ödeme yapılması ve federal harcamalardaki tasarrufların bir bölümünün “DOGE temettüsü” olarak dağıtılması gibi önerileri gündeme getirmişti.