SGK bu durumlarda emekliliği iptal ediyor 

Son dönemde sahte sigortalılık vakalarına yönelik denetimlerini artıran Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), usulsüz işlemler nedeniyle çok sayıda emekliliği iptal ediyor. Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Sosyal Güvenlik Baş Uzmanı İsa Karakaş, hangi durumların “sahte sigortalılık” sayıldığını ve iptal sürecinin nasıl işlediğini anlattı.

"FİİLİ ÇATIŞMA YOKSA İPTAL EDİLİR"

Karakaş, yasalara uygun ve gerçek bir hizmet akdine dayanan sigortalılıkta herhangi bir sorun yaşanmayacağını vurgulayarak, çalışmadığı halde kendisini bir arkadaşının ya da akrabasının iş yerinden sigortalı gösterenlerin risk altında olduğunu söyledi:

Aradan ne kadar zaman geçerse geçsin, ortada fiili ve gerçek bir çalışma yoksa SGK bu sigortalılığı iptal eder. Kişi emekli olmuşsa emekliliği de iptal edilir.

PARAVAN ŞİRKETLER MERCEK ALTINDA

Sahte sigortalılığın en yaygın yöntemlerinden birinin kağıt üzerinde kurulan paravan şirketler olduğunu belirten Karakaş, bazı kişilerin belirli bir ücret karşılığında bu şirketler üzerinden sigortalı gösterildiğini kaydetti:

Bu iş yerleri SGK açısından sahte iş yeridir. Dolayısıyla bu yerlerden bildirilen sigortalılar tespit edildiğinde hem sigortalılık hem de emeklilik iptal edilir.

İŞ YERİ KARNESİ SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR

Karakaş, SGK’nin “İş Yeri Karnesi Sistemi” ile iş yerlerini risk analizine tabi tuttuğunu belirtti. Hizmet dökümünde yer alan harflerin de bu süreci gösterdiğini ifade ederek şunları söyledi:

“Ş” harfi: Şüpheli iş yeri

“K” harfi: Kontrollü iş yeri statüsü

“S” harfi: Sahte iş yeri

Denetmenlerin teftişi sonucunda iş yerinin sahte olduğuna kanaat getirilirse, bu iş yerinden bildirilen tüm sigortalılık kayıtlarının iptal edildiğini kaydetti.

ŞİRKET SAHİPLERİNE KRİTİK UYARI

Emeklilik iptallerinin bir diğer nedeninin ise şirket sahiplerinin ya da ortaklarının kendi iş yerlerinden 4/A (SSK) kapsamında sigortalı gösterilmesi olduğunu belirten Karakaş, bu durumda sigortalılığın iptal edilerek kişinin doğrudan BAĞ-KUR kapsamına geçirildiğini söyledi:

"Bu durum emeklilik şartlarını değiştirir. Kişi emekli olmuşsa dahi emekliliği iptal edilebilir."

EŞİN İŞ YERİNDE SİGORTALILIK

Karakaş, eşlerin birbirlerinin iş yerinde sigortalı olabileceğini ancak bunun gerçek bir hizmet akdine dayanması gerektiğini vurguladı:

Eğer eş, ücret almadan sadece yardım amaçlı çalışıyorsa bu sigortalı sayılmaz. Gerçek bir işçi gibi çalışmıyorsa SGK bu durumu da iptal edebilir.

SAHTE BOŞANMALARA DİKKAT

Vefat eden babanın maaşından yararlanmak amacıyla yapılan muvazaalı boşanmalara da değinen Karakaş, bu durumun tespit edilmesi halinde yetim maaşının iptal edildiğini ve ödenen tutarların faiziyle geri alındığını belirtti.

Ayrıca işsizlik maaşı, doğum yardımı, iş göremezlik ödeneği veya sağlık hizmetlerinden yararlanmak amacıyla yapılan sahte sigortalılık işlemlerinin de iptal nedeni olduğunu ifade etti.

PRİMLER İADE EDİLMİYOR

Karakaş, sahte sigortalılığın ağır yaptırımları bulunduğunu vurgulayarak şu uyarıda bulundu:

Sahte iş yeri kurulmuşsa bu Türk Ceza Kanunu kapsamında suçtur. Savcılık devreye girer. SGK, yatırılan primleri gelir kaydeder ve iade etmez. Alınan emekli maaşları, sağlık giderleri, iş göremezlik ödenekleri ve diğer yardımlar gecikme zammı ve faiziyle geri tahsil edilir.

Uzmanlar, vatandaşların kısa vadeli kazanç uğruna sahte sigortalılık yöntemlerine başvurmamaları gerektiğini ve yalnızca gerçek çalışma ilişkisine dayalı sigortalılığın güvence sağladığını vurguluyor.