Prof. Dr. Osman Bektaş'tan Doğu Karadeniz için acil uyarı: "Yeni bir felaket geliyor olabilir!"

Doğu Karadeniz bölgesinde iklim değişikliği kaynaklı ani yağış değişkenliklerinin yanı sıra deprem hareketliliğinin de heyelan riskini artırdığı bildirildi. Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, bölgedeki ölümcül heyelanların yalnızca yağışlara bağlanamayacağını, mikrodepremler ve sismik aktivitelerin de yamaç dengesini bozarak büyük kütle kaymalarına yol açtığını belirterek uyarılarda bulundu.

HEYELANLARDA SADECE YAĞIŞ DEĞİL, DEPREMLER DE ETKİLİ

Arhavi-Hopa bölgesinde 2019, 2022, 2024 ve 2026 yıllarında meydana gelen ölümcül heyelanlara değinen Prof. Dr. Bektaş, Doğu Karadeniz'in Türkiye'nin en çok yağış alan bölgesi olması sebebiyle yağışın ana faktör olduğunu ancak depremlerin de bu süreçte eşit derecede rol oynadığını ifade etti.

Trabzon ile Sarp Sınırı arasındaki kıyı şeridinde 1900 ile 2025 yılları arasındaki AFAD ve Kandilli Rasathanesi kayıtlarına dikkat çeken Bektaş, bölgede 2 ve 3 büyüklüğünde mikrodeprem hareketliliğinin yoğun olduğunu aktardı. 3 büyüklüğündeki bir depremin 480 kilogramlık, 2024 yılında yaşanan 4.8 büyüklüğündeki Rize-Çamlıhemşin depreminin ise 240 kilogramlık bir dinamitin patlamasına eş değer etki yarattığını kaydeden Bektaş, bu Sarsıntıların yamacın duraylılığını (şev stabilitesini) bozduğunu ifade etti.

YAĞIŞSIZ DÖNEMDE YAŞANAN ÖLÜMLÜ HEYELAN

2024 yılındaki Rize-Çamlıhemşin depreminin ardından yaşanan olayları anlatan Bektaş, depremden 4-5 gün sonra Rize'de hem deprem hem yağış etkisiyle bir heyelan meydana geldiğini, birkaç gün sonra ise Arhavi'de yağış olmamasına rağmen devasa bir kütlenin kaydığını hatırlattı. Arhavi'deki olayın öncesindeki ve sonrasındaki 15 günlük süreçte hiç yağış düşmediğini belirten Bektaş, denize doğru kayan dağ kütlesinin kara yolunu kapatması sonucu 4 kişinin yaşamını yitirdiğini ifade etti.

"DAĞIN ARKASINDAKİ KÜTLE KAYABİLİR"

Uydu verileri ve jeolojik çalışmaların bölgenin denize doğru sürekli çöktüğünü gösterdiğini belirten Prof. Dr. Bektaş, Arhavi'deki heyelan sahasında tehlikenin geçmediğini vurguladı:

YENİ KÜTLE RİSKİ: 2024'te kayan devasa kütlenin arkasında yeni bir kütlenin bulunduğu ve bu kütlenin kayma ihtimalinin olduğu ifade edildi.

YILLIK HAREKET MİKTARI: İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) tarafından yapılan araştırmalara göre, bölgenin güneybatısındaki bir kütlenin yılda 6 santimetrelik hızla kuzeye doğru hareket ettiği belirlendi.

TRANSİT YOL UYARISI: Yaşanan olayların basit kaya düşmesi değil, dağ ölçeğindeki yamaçların kayması olduğu ve TIR ile kamyonların kullandığı transit güzergahta yeni bir felaket ihtimalinin bulunduğu kaydedildi.

Bölgede sismik ve aktif tektonik hareketliliğin sürdüğünü belirten Prof. Dr. Osman Bektaş, yüzeysel veya basit tedbirlerin yetersiz kalacağını savundu. Uydu fotoğrafları ile arazi ölçümlerinin titizlikle analiz edilmesi ve hareket mekanizmasının tam olarak anlaşılmasının ardından transit güzergahta vakit kaybetmeden kapsamlı mühendislik önlemlerinin hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.