Otomobilde yüzde 25 vergide bıçak sırtı

Türkiye'de elektrikli otomobil fiyatlarını artık yalnızca döviz kuru, üretim maliyetleri ve lojistik giderleri belirlemiyor. ÖTV matrahında yaşanan küçük değişiklikler de araçların satış fiyatını ciddi biçimde etkiliyor.

160 kW ve altındaki elektrikli otomobillerde 1 milyon 650 bin TL'lik ÖTV matrah sınırı kritik önem taşıyor. Vergisiz fiyat bu seviyenin altında kaldığında yüzde 25 ÖTV uygulanırken, sınırın aşılması halinde oran yüzde 55'e yükseliyor.

Bu durum, özellikle fiyatı sınır seviyesine yaklaşan modellerde hem üreticileri hem de tüketicileri zorlu bir denklemle karşı karşıya bırakıyor.

1 LİRALIK ARTIŞ 594 BİN TL FARK YARATABİLİYOR

ÖTV matrahı tam 1 milyon 650 bin TL olan ve motor gücü 160 kW'ı geçmeyen bir elektrikli otomobil, yüzde 25 ÖTV ile 2 milyon 62 bin 500 TL'ye ulaşıyor. Bunun üzerine yüzde 20 KDV eklendiğinde toplam fiyat 2 milyon 475 bin TL seviyesine geliyor.

Ancak vergisiz fiyatın yalnızca 1 TL artarak 1 milyon 650 bin 1 TL'ye çıkması, aracı yüzde 55'lik ÖTV dilimine taşıyor. Bu durumda vergiler dahil fiyat yaklaşık 3 milyon 69 bin TL'ye yükseliyor.

Böylece yalnızca 1 TL'lik matrah artışı, tüketici açısından yaklaşık 594 bin TL'lik fiyat farkı oluşturabiliyor.

12 MODEL KRİTİK SINIRDA

Türkiye'de güncel elektrikli otomobil fiyatları incelendiğinde, çok sayıda modelin yüzde 25'lik ÖTV diliminin sınırında konumlandığı görülüyor.

Yaklaşık 2,4-2,5 milyon TL fiyat bandında yer alan modeller için birkaç bin liralık fiyat değişimi dahi büyük önem taşıyor. Çünkü vergi dilimini doğrudan aracın tüketiciye açıklanan nihai satış fiyatı değil, mevzuata göre hesaplanan ÖTV matrahı belirliyor.

Opsiyonlar, aksesuarlar, kampanyalar ve tescil giderleri de nihai fiyat ile ÖTV hesabı arasındaki farkın oluşmasına neden olabiliyor.

MARKALAR MALİYET ARTIŞINI YANSITMAKTA ZORLANIYOR

Normal şartlarda kur, lojistik veya üretim maliyetlerinde yaşanan artışlar araç fiyatlarına yansıtılıyor. Ancak elektrikli otomobillerde ÖTV sınırı nedeniyle markalar çok daha hassas bir fiyatlama yapmak zorunda kalıyor.

Örneğin bir aracın maliyetinde 20 bin TL'lik artış yaşanması ve bu artışın ÖTV matrahını 1 milyon 650 bin TL'nin üzerine taşıması halinde, tüketici yalnızca 20 bin TL'lik bir zamla karşılaşmıyor.

Markaların önünde iki seçenek bulunuyor. Ya maliyet artışını kendi kâr marjlarından karşılayarak aracı yüzde 25'lik ÖTV diliminde tutacaklar ya da fiyatı artırıp yüzde 55'lik dilime geçecekler.

İlk seçenek kârlılığı azaltırken, ikinci seçenek satışların düşmesi riskini beraberinde getiriyor.

YÜZDE 25'LİK DİLİMDE LÜKS MARKA SAYISI AZALDI

Bir dönem çok sayıda premium marka yüzde 25'lik ÖTV diliminde yer alırken, mevcut tabloda bu alanda kalan marka sayısı oldukça azaldı.

Volvo'nun EX30 modeli, yaklaşık 2 milyon 472 bin TL'lik fiyatıyla kritik sınırın hemen altında bulunuyor. Modelin vergisiz fiyatında yaşanacak birkaç bin liralık artışın aracı yüzde 55'lik ÖTV dilimine taşıması mümkün.

MINI Countryman ise daha önce benzer bir fiyat seviyesinde bulunmasına rağmen yaşanan fiyat değişikliği sonrasında üst vergi dilimine geçti. Skoda Elroq gibi bazı modeller ise kampanyalar sayesinde kritik fiyat bandında kalabiliyor.

TESLA MODEL Y'DE SADECE 15 TL'LİK PAY KALDI

ÖTV sınırına en yakın modellerden biri Tesla Model Y. Aracın 2 milyon 474 bin 985 TL seviyesindeki fiyatı, 2 milyon 475 bin TL'lik kritik seviyeye yalnızca 15 TL uzaklıkta bulunuyor.

Bu nedenle son derece küçük bir fiyat değişikliği dahi Model Y'nin yüzde 55'lik ÖTV dilimine geçmesine neden olabilir.

Togg T10X V2 ise yaklaşık 2 milyon 411 bin TL'lik fiyatıyla rakiplerine kıyasla biraz daha fazla hareket alanına sahip. Ancak mevcut ÖTV sistemi nedeniyle bu avantajın da sınırsız olmadığı belirtiliyor.

ELEKTRİKLİ PAZARININ YÜZDE 89,5'İ 160 KW VE ALTINDA

ÖTV düzenlemesinin elektrikli otomobil tercihleri üzerindeki etkisi satış rakamlarına da yansıyor.

Ocak-temmuz 2026 döneminde 160 kW ve altındaki elektrikli otomobillerin satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,3 artarak 84 bin 190 adede yükseldi. Bu modeller toplam elektrikli otomobil pazarının yüzde 89,5'ini oluşturdu.

160 kW üzerindeki elektrikli otomobillerde ise tablo tersine döndü. Bu gruptaki satışlar yüzde 57,8 gerileyerek 9 bin 856 adede düştü. Yüksek güçlü modellerin toplam pazar içindeki payı yüzde 10,5'te kaldı.

IONIQ 6 İÇİN VERGİ DİLİMİ UYARISI

Türkiye'de geçtiğimiz hafta tanıtımı gerçekleştirilen Hyundai Ioniq 6 da ÖTV sınırında bulunan modeller arasında yer alıyor.

Modelin 125 kW'lık versiyonu yaklaşık 2 milyon 483 bin TL'lik fiyat etiketiyle yüzde 25'lik ÖTV diliminde bulunuyor. Ancak 160 kW'lık versiyonun vergisiz fiyatı 1 milyon 650 bin TL sınırını aştığı için araç yüzde 55'lik ÖTV oranına tabi tutuluyor ve fiyatı 3,7 milyon TL'nin üzerine çıkıyor.

Hyundai Türkiye Genel Müdürü Murat Berkel, ÖTV matrahlarının yaklaşık dört yıldır güncellenmediğine dikkat çekerek elektrikli otomobil satışlarının bu durumdan olumsuz etkilendiğini belirtti.

Berkel, yüzde 25'lik vergi diliminde tutulmaya çalışılan Ioniq 6'nın mevcut koşullarda en fazla iki ay daha bu seviyede kalabileceğini ve sonrasında üst vergi dilimine geçebileceğini ifade etti.