Osmanlı'dan kadınlara 'Şefkat Nişanı' 

Osmanlı'nın yardımsever kadınlara verilmek üzere tasarladığı nişan, bugüne korunarak geldi.

Tüm dünyada 8 Mart, kadınların toplumsal hayata katkılarını hatırlatan önemli bir gün olarak kutlanırken Darphane tarafından üretilen Osmanlı İmparatorluğu tarihindeki Şefkat Nişanı, bu mirasın erken ve güçlü örneklerinden biri olarak dikkati çekiyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’na göre, kadınların fedakarlıklarını onurlandırmak amacıyla verilen Şefkat Nişanı, kadınların insanlık ve dayanışma alanındaki rolünü devlet nezdinde görünür kılan tarihi bir sembol niteliği taşıyor.

II. ABDÜLHAMİD TARAFINDAN ÜRETTİRİLDİ

Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid tarafından 1878 yılında yalnızca kadınlara verilmek üzere ihdas edilen Şefkat Nişanı, savaş ve afet dönemlerinde yardım faaliyetleriyle öne çıkan kadınları onurlandıran dünyanın ilk nişanlarından biri olarak kabul ediliyor.

Osmanlı Devletinde modern nişan sistemi 19. Yüzyıl'da gelişirken  Şefkat Nişanı, bu sistem içerisinde özgün bir yere sahip oldu.

ADİLE SULTAN'A VERİLDİ

Dönemin önemli isimlerinden Adile Sultan, hemşire Safiye Hüseyin Elbi ve bazı yabancı diplomat eşleri de nişanın takdim edildiği isimler arasında bulunuyor.

SINIRLARIN ÖTESİNDE YANKI BULDU

Osmanlı sınırlarının ötesinde de yankı bulan bu nişan, İngiltere Kraliçesi Alexandra ve Hollanda Kraliçesi Wilhelmina gibi Avrupa hanedanlarının kadınlarına da savaş ve yardım faaliyetlerindeki destekleri nedeniyle takdim edildi.

93 Harbi sırasında Osmanlı topraklarına gelen muhacirlere yardım eden Lady Layard da nişanın ilk sahiplerinden biri olarak tarihe geçti.

FATMA ALİYE TOPUZ ALDI

Bu nişanı alan isimlerden biri de Osmanlı edebiyatının öncü kadın yazarlarından Fatma Aliye Topuz oldu. Fatma Aliye, 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı sonrasında asker ailelerine yardım amacıyla kurduğu Nisvan-ı Osmaniye İmdat Cemiyeti adlı yardım kuruluşu ve yürüttüğü hayır faaliyetleri nedeniyle Sultan II. Abdülhamid tarafından Şefkat Nişanı ile ödüllendirildi.

HALİDE EDİP DE ALDI

Ayrıca ünlü yazar ve düşünür Halide Edip Adıvar, genç yaşta yaptığı bir çeviri çalışması ve kültürel faaliyetleri dolayısıyla takdir kazandı ve Şefkat Nişanı aldı. Osmanlı toplumunda kadınların sosyal yardım faaliyetlerine öncülük eden isimlerden biri olan Safiye Hüseyin Elbi de Balkan Savaşları ve Çanakkale döneminde yaralı askerlerin bakımında gönüllü hemşire olarak görev yaparak savaş dönemindeki insani hizmetleri nedeniyle bu nişana layık görüldü.

ŞAİR NİGAR HANIM

Şair Nigar Hanım, kültürel hayatın öncü kadınlarından biri olarak hayır faaliyetleri ve toplumsal çalışmaları nedeniyle bu nişanla onurlandırıldı.

AYŞE SIDIKA HANIM

Osmanlı toplumunda kadınların eğitim ve sosyal yardım alanındaki öncülerinden Ayşe Sıdıka Hanım da özellikle kız çocuklarının eğitimi için verdiği mücadeleyle dikkati çekti.