ABD ve İran'ın anlaşma şartları belli oldu 

ABD’nin Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran'a 15 maddelik bir anlaşma planı sunulduğunu kabul etti. Teklifin arabuluculuğunu ise Pakistan'ın yaptığı öğrenildi. İran medyası ise, Tahran'ın ABD'nin önerisine ilişkin cevabını aracılar vasıtasıyla resmen ilettiğini ve kendi şartlarını sunduğunu aktardı.

ARABULUCU PAKİSTAN

ABD’nin Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Kabine toplantısında 15 maddelik barış planının detaylarını doğruladı. Planın Pakistan hükümeti aracılığıyla Tahran’a iletildiğini belirten Witkoff, İran’ın "bir çıkış yolu (offramp) aradığını" iddia etti.

Witkoff, görüşmelerin verimli geçtiğini ancak diplomatik nezaket gereği şartların gizli tutulduğunu söyledi. İran tarafının "anlaşma gerçekçi değil" yönündeki resmi açıklamalarına rağmen Beyaz Saray, Tahran’ın köşeye sıkıştığına ve nihayetinde şartları kabul edeceğine inanıyor.

ABD'NİN 15 MADDELİK PLANI 

Washington'ın Pakistan aracılığıyla Tahran'a ilettiği bu planın şu temel şartları içerdiği öğrenildi:

1. Tüm Nükleer Kapasitenin Tasfiyesi: İran'ın tüm nükleer altyapısının kalıcı olarak sökülmesi.
2. Uranyum Zenginleştirme Yasağı: İran topraklarında her türlü uranyum zenginleştirme faaliyetinin tamamen durdurulması.
3. Stokların Teslimi: Mevcut tüm zenginleştirilmiş uranyum stoklarının UAEA kontrolüne verilmesi veya ülke dışına çıkarılması.
4. Tesislerin Kapatılması: Natanz, Fordow ve İsfahan nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması ve mühürlenmesi.
5. Sınırsız Denetim: UAEA müfettişlerine tüm askeri ve sivil tesislere anında ve sınırsız erişim hakkı tanınması.
6. Füze Kısıtlaması: Balistik füze programının menzil ve miktar açısından sert bir şekilde sınırlandırılması.
7. Savunma Odaklı Füze Kullanımı: Füzelerin gelecekte sadece "öz savunma" amaçlı kullanılabileceğine dair taahhüt verilmesi.
8. Vekil Güçlere Desteğin Kesilmesi: Hizbullah, Husiler ve Irak'taki milis gruplara verilen finansal ve askeri desteğin tamamen sonlandırılması.
9. Hürmüz Boğazı'nın Açılması: Boğaz'ın uluslararası bir "serbest deniz bölgesi" ilan edilmesi ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanması.
10. Siber Saldırıların Durdurulması: ABD ve müttefiklerine yönelik siber operasyonlara son verilmesi.
11. Bir Aylık Ateşkes: Kapsamlı anlaşma imzalanana kadar geçici bir çatışmasızlık dönemine girilmesi.
12. Yaptırımların Tamamen Kaldırılması: Anlaşmaya tam uyum sağlanması halinde tüm uluslararası yaptırımların sona ermesi.
13. Sivil Nükleer Yardım: Buşehr gibi tesislerde elektrik üretimi için sivil nükleer teknoloji yardımı yapılması.
14. Snapback Tehdidinin Silinmesi: Yaptırımların otomatik olarak geri gelmesini sağlayan "Snapback" mekanizmasının iptali.
15. Ekonomik İş Birliği: İran ekonomisinin canlandırılması için uluslararası ticaretin teşvik edilmesi.

İRAN'IN 5 MADDELİK KARŞI TEKLİFİ

İran, ABD'nin planını "teslimiyet belgesi" olarak nitelendirerek reddetmiş ve masaya kendi önceliklerini koymuştu. Tasnim News'un İranlı kaynaklara dayandırdığı haberine göre İran'ın karşı teklifinde şu detaylar yer alıyor:

1. Saldırı ve Suikastların Durdurulması: ABD ve İsrail’in İran topraklarına yönelik operasyonlarının ve üst düzey yetkililere yönelik suikastlarının (Tangsiri suikastı gibi) derhal sona ermesi.
2. Güvenlik Garantileri: Savaşın ve saldırıların tekrar başlamayacağına dair uluslararası düzeyde hukuki ve somut mekanizmaların kurulması.
3. Savaş Tazminatı: Savaş süresince yıkılan altyapı, enerji tesisleri ve sivil kayıplar için ABD ve İsrail tarafından "savaş tazminatı" ödenmesi.
4. Hürmüz Boğazı Egemenliği: Boğaz üzerindeki "doğal ve yasal hakkın" tanınması; geçiş ücreti alma ve güvenlik denetimi yapma hakkının İran’da kalması.
5. Bölgesel Ateşkes: Barışın sadece İran’ı değil, Lübnan (Hizbullah) ve Irak’taki müttefiklerine yönelik saldırıların durmasını da kapsaması.