ABD ve İran'dan İstanbul'da kritik zirve: Tahran'dan nükleer programda geri adım sinyali 

New York Times'ın (NYT) bölge kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Cuma günü İstanbul'da yapılması planlanan görüşmeye ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu elçisi Steve Witkoff, damadı Jared Kushner ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin katılması öngörülüyor. Görüşmede ev sahibi Türkiye'nin yanı sıra Katar ve Mısır'dan üst düzey yetkililerin de yer alması bekleniyor.

SAVAŞIN EŞİĞİNDE KRİTİK DİPLOMASİ

Beyaz Saray yetkilileri görüşme planına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmazken, planların değişebileceği belirtiliyor. Ancak bu temasın gerçekleşmesi, Trump'ın askeri tehditleri ve İran liderliğinin talepleri reddetmesi nedeniyle iki ülkenin savaşın eşiğine geldiği bir dönemde, nadir görülen bir yüz yüze görüşme niteliği taşıyacak.

Başkan Trump, geçtiğimiz haftlerde İran yönetiminin taleplerini kabul etmemesi halinde ülkeyi bombalama tehdidinde bulunmuştu. Trump'ın talepleri arasında şunlar yer alıyor:

İran'ın nükleer programını sona erdirmesi

Balistik füzelere kısıtlama getirilmesi

Arap dünyasındaki vekil milislere verilen desteğin durdurulması

İRAN'DAN NÜKLEER PROGRAMDA GERİ ADIM SİNYALİ

NYT'ye konuşan yetkililer, Erakçi ve Witkoff'un doğrudan mesajlaşarak iletişim kurduğunu belirtti. Gerilimi düşürmek adına İran'ın, nükleer programını kapatmaya veya askıya almaya istekli olduğu, bunun "büyük bir taviz" olarak değerlendirildiği ifade ediliyor. İran, geçen yıl ABD'nin önerdiği nükleer enerji üretimi için bölgesel bir konsorsiyum oluşturulması fikrine ise daha sıcak bakıyor.

Ayrıca İran Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani'nin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşerek, zenginleştirilmiş uranyumun 2015 anlaşmasında olduğu gibi Rusya'ya gönderilmesi mesajını ilettiği bildirildi.

Haberde, geçtiğimiz Haziran ayında ABD ve İsrail'in İran nükleer tesislerini bombaladığı ve uranyum zenginleştirme kapasitesine zarar verdiği hatırlatıldı. Geçen ay İran'da yaşanan rejim karşıtı protestoların sert bir şekilde bastırılmasının ardından Trump, askeri müdahale tehdidini yinelemişti.

Bölgedeki askeri hareketlilik, ABD'nin bir "donanma filosunu" bölgeye sevk etmesiyle artış gösterdi. İran'ın komşuları, olası bir Amerikan saldırısının ulusal sınırları aşacak bir kaosu tetiklemesinden endişe duyarak diplomatik trafiği hızlandırdı. Uluslararası Kriz Grubu İran Direktörü Ali Vaez, bölgesel tepkiyi, "İran'ı desteklemekten ziyade, Amerikan müdahalesinin yaratacağı kaostan duyulan toplu bir irkilme" olarak nitelendirdi.