Vatandaşlık maaşında detaylar belli oldu: Başvurular nasıl yapılacak, ödemeler ne zaman başlayacak?

Dar gelirli ailelerin ekonomik koşullarını iyileştirmek amacıyla hazırlanan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için çalışmalar sürüyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen modelle, gelir seviyesi belirlenen sınırın altında kalan hanelere ihtiyaçlarına göre destek sağlanması hedefleniyor.

Sabah gazetesinde yer alan bilgilere göre, sistem kapsamında yaklaşık 2,5 milyon hanenin desteklenmesi ve toplam 1,5 trilyon liralık kaynak ayrılması öngörülüyor. Uygulamanın ayrıntıları üzerinde çalışmalar devam ederken, yardımların hanelerin gelir durumuna ve yaşadıkları bölgenin ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi planlanıyor.

VATANDAŞLIK MAAŞI KİMLERE VERİLECEK?

Hazırlık aşamasındaki modelde, hane gelirinin en düşük emekli aylığı olarak belirtilen 23 bin 552 TL'nin altında olması temel kriterlerden biri olarak öne çıkıyor. Ancak bu rakamın nihai uygulama şartı olarak kesinleştiğine ilişkin resmî bir düzenleme bulunmuyor.

Sistemle birlikte ailelerin toplam gelirinin değerlendirilmesi ve ihtiyaç durumuna göre destek sağlanması amaçlanıyor. Emeklilerin de kapsamda yer alması öngörülürken, yardım miktarının hanenin ekonomik koşullarına göre belirlenmesi planlanıyor.

HANGİ ALANLARDA DESTEK SAĞLANACAK?

Vatandaşlık maaşı kapsamında ailelerin temel ihtiyaçlarına yönelik farklı yardım kalemlerinin devreye alınması gündemde. Taslak çalışmada öne çıkan destekler şöyle sıralanıyor:

Kira ve barınma desteği: Özellikle kira giderleri yüksek olan bölgelerde yaşayan ihtiyaç sahibi ailelere yardım sağlanması.

Enerji desteği: Elektrik, doğal gaz ve yakacak giderlerinin karşılanmasına katkıda bulunulması.

Gıda yardımı: Hanelerin temel gıda ihtiyaçlarına yönelik destek verilmesi.

Çocuk desteği: Çocuklu ailelerin ihtiyaçlarının gözetilmesi.

Desteklerin her aileye aynı tutarda verilmesi yerine, yaşanılan bölge ve hanenin ihtiyaçları dikkate alınarak farklılaştırılması planlanıyor. Bazı ailelerin birden fazla yardım kaleminden yararlanması da gündemde.

BAŞVURULAR NASIL YAPILACAK?

Taslak modele göre vatandaşlık maaşından yararlanmak isteyenlerin merkezi sisteme kayıt yaptırması gerekecek. Başvuruların e-Devlet üzerinden ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla alınması planlanıyor.

Değerlendirme sürecinde hanelerin gelir durumu ve ekonomik koşulları incelenecek. Bu kapsamda sosyal yardım kayıtları, SGK bilgileri, tapu kayıtları ve diğer mali verilerden yararlanılması öngörülüyor. Böylece ihtiyaç sahibi ailelerin belirlenmesinde dijital verilerin kullanılması hedefleniyor.

Önemli not: Vatandaşlık maaşı için başvuru ekranı henüz resmen duyurulmuş değil. Bu nedenle mevcut aşamada yeni sisteme özel başvuru yapılabildiği söylenemez. Hâlihazırda sunulan sosyal yardımlar için e-Devlet'teki Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti kullanılabiliyor.

VATANDAŞLIK MAAŞI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

Çalışmalar kapsamında pilot uygulamanın yapılacağı illerin Aralık 2026'ya kadar belirlenmesi, ödemelerin ise 2027 yılının ilk çeyreğinde başlatılması hedefleniyor. Pilot uygulamanın sonuçlarının değerlendirilmesinin ardından sistemin 2027 yılı içinde Türkiye genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.

ÖDEMELER VATANDAŞLIK KARTIYLA MI YAPILACAK?

Taslakta, destek almaya hak kazanan vatandaşlara özel bir kart verilmesi de yer alıyor. Yardımların bu kart üzerinden ulaştırılması, bazı ödemelerin nakit çekilebilmesi ve gıda ile temizlik gibi temel ihtiyaçların indirimli karşılanabilmesi öngörülüyor.

Bununla birlikte vatandaşlık maaşının kesin tutarı, nihai başvuru şartları ve ödeme yöntemleri henüz resmî olarak açıklanmış değil. Uygulamaya ilişkin ayrıntıların, çalışmaların tamamlanması ve ilgili düzenlemelerin netleşmesiyle duyurulması bekleniyor.