Tırnak yemenin ardındaki psikoloji: Bir alışkanlık mı, savunma mı? 

Birçok kişinin farkında olmadan yaptığı tırnak yeme ve deri yolma davranışları, yalnızca kötü bir alışkanlık olmayabilir. Psikologlara göre bu davranışlar, kişinin zorlayıcı duygularla başa çıkmak için geliştirdiği bir tür hayatta kalma stratejisi.

Tırnak yemenin tek bir nedeni olmadığına dikkat çekiliyor. Can sıkıntısı, kaygı, elleri meşgul etme ihtiyacı ya da çocuklukta öğrenilen davranışlar bu alışkanlığın ortaya çıkmasında etkili olabiliyor. Klinik psikolog Dr. Charlie Heriot-Maitland’e göre ise bu tür “küçük zararlar”, kişinin kendini koruma çabasının bir parçası.

“KONTROL HİSSİ YARATIYOR”
The Independent’a konuşan Dr. Heriot-Maitland, bu davranışların bedende küçük bir duyum oluşturarak zihni anında meşgul ettiğini söylüyor. Bu sayede gerginliğin hızla azaldığını ve kişiye kontrol hissi verdiğini belirten psikolog, “Bu, kontrol edilemeyen ve ezici duygulara kıyasla daha katlanılabilir bir seçenek” diyor.

Heriot-Maitland’in Controlled Explosions in Mental Health adlı kitabında, tırnak yeme ve deri yolma; kendini sabote etme, kendini eleştirme ve kendine zarar verme başlıkları altında ele alınıyor. Yazara göre bu davranışlar, kendini kesme ya da yeme bozuklukları gibi daha ağır sorunlara kıyasla, insanların daha kolay fark edebildiği ve anlayabildiği örnekler.

ACININ ARDINDAN GELEN RAHATLAMA
Psikolog, saç yolma ya da deri yolma gibi davranışlarda acının hemen ardından rahatlama hissi yaşandığını, bunun da vücudun doğal endorfin salgılamasından kaynaklandığını ifade ediyor. Bu durumun yalnızca anlık bir rahatlama değil, aynı zamanda bir korunma mekanizması olduğunu vurguluyor.

BEYİN MUTLULUK İÇİN DEĞİL, HAYATTA KALMAK İÇİN ÇALIŞIYOR
Dr. Heriot-Maitland’e göre insan beyni, mutluluğu artırmak için değil, hayatta kalmayı sağlamak için evrimleşti. Belirsiz ve kontrol edilemeyen tehditler yerine, tanıdık ve kontrol edilebilir risklerle başa çıkmayı tercih ediyor. Bu nedenle beyin, küçük ama bilinen bir zararı, büyük ve öngörülemez bir tehdide yeğleyebiliyor.

“HIZLI ÇÖZÜMLER YOK”
Uzmanlar, tırnakları kısa kesmek ya da önleyici ürünler kullanmak gibi pratik önerilerin işe yarayabileceğini kabul ediyor. Ancak Dr. Heriot-Maitland’e göre asıl önemli olan, bu davranışları bastırmaya çalışmak yerine, neden ortaya çıktıklarını ve hangi korkuları maskelediklerini anlamak.