On binlerce yıllık virüsler yeni salgınlara yol açabilir!

28 yaşındaki laboratuvar çalışanı Darya Shipilova’nın ölümünün nedeni resmî kayıtlara kaynağı bilinmeyen zatürre olarak geçti. Yerel medyada akciğer vebası ihtimali öne sürülse de bu iddia doğrulanmadı. Rus yetkililer, Shipilova’yla temas eden yaklaşık 200 kişinin karantinaya alındığını açıkladı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), olayla ilgili daha fazla bilgi istedi. Örgüt, Rusya’nın yanıtlarının gecikmesini “kabul edilemez” olarak nitelendirirken mevcut bilgilerin kapsamlı bir risk değerlendirmesi için yetersiz olduğunu bildirdi.

DONMUŞ TOPRAKLARDAKİ ESKİ PATOJENLER ENDİŞE YARATIYOR

Bloomberg'in haberine göre bilim insanları, Sibirya’daki kalıcı donmuş toprakların (permafrost) çözülmesiyle geçmişten kalan mikroorganizmaların yeniden açığa çıkabileceğine dikkat çekiyor. Araştırmalarda, eski insan kalıntılarında çiçek hastalığı ve influenza virüslerine ait genetik izler bulundu. Bazı araştırmacılar, on binlerce yıldır donmuş halde kalan virüsleri laboratuvarda yeniden etkinleştirmeyi de başardı.

Bu mikroorganizmaların tümü insanlar için tehlike oluşturmuyor. Ancak bazı eski bakterilerde antibiyotik direnciyle bağlantılı genlerin bulunması kaygı yaratıyor. Uzmanlar, günümüz insanlarının daha önce karşılaşmadığı patojenlerin ortaya çıkma ihtimalini de göz ardı etmiyor.

KÜRESEL ISINMA RİSKİ ARTIRIYOR

Arktik bölgesinin hızla ısınması, permafrost tabakasının çözülmesini hızlandırıyor. Sanayi faaliyetlerinin ve bölgedeki insan hareketliliğinin artması da olası bir salgının başka bölgelere yayılma riskini yükseltiyor.

Sibirya’da 2016’da yaşanan şarbon salgını, bu tehlikenin somut örneklerinden biri. Sıcak ve kurak bir yazın ardından ortaya çıkan salgında 12 yaşındaki bir çocuk ve 2 bin 300’den fazla ren geyiği hayatını kaybetti.

Bilim insanları, eriyen permafrostun sağlık üzerindeki etkilerinin daha ayrıntılı araştırılması gerektiğini vurguluyor. Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından bilimsel iş birliklerinin ve bilgi paylaşımının zorlaşması ise bu alandaki çalışmaları güçleştiriyor.