Naki Bakır yazdı: Rekor fiyat ‘altın korumalı’nın fişini çektirdi

Naki Bakır, 2022 yılında uygulanmaya başlayan "Kur korumalı mevduat" ile ilgili dikkat çeken bir yazı kaleme aldı.

NAKİ BAKIR'IN YAZISI ŞÖYLE:

Rekor fiyat ‘altın korumalı’nın fişini çektirdi

Merkez Bankası’nın, fiziki altından TL mevduata geçenler için üstlendiği fiyat farkı yükümlülüğünü de içeren “değerleme hesabı”ndaki zararı ayın ilk 20 gününde 350,7 milyar TL büyüyerek 1,2 trilyona ulaştı. Merkez Bankası, yastık altı altınların finansal sisteme kazandırılmasına ilişkin Mart 2022 tarihli tebliği yürürlükten kaldırdı.

Merkez Bankası’nın yastık altı fiziki al­tınların sisteme ka­zandırılmasına yönelik altın korumalı mevduat uygulama­sına son verme kararının arka­sında yeniden yükselişe geçen altın fiyatları paralelinde hızla büyüyen değerleme zararı çık­tı. Altındaki yeni tırmanış dal­gası Merkez Bankası’nı hareke­te geçirdi. Kur korumalı mevdu­at (KKM) uygulamasının yükü tamamen tasfiye edilmişken, Merkez Bankası’nın, fiziki altın­dan TL mevduata geçenler adı­na üstlendiği fiyat farkı yüküm­lülüğünü de içeren “değerleme hesabı”ndaki zararı, bu ayın ilk 20 gününde 350,7 milyar TL büyüyerek 1 trilyon 175 mil­yar liraya ulaştı. Değerle­me hesabındaki zararının büyümesi üzerine ban­ka, altındaki yeni fiyat rallisinin faturasını taşımamak için önlem aldı. Büyük oranda altın korumalı mevduat uygu­lamasına bağlı olarak bilanço­da yeni bir kara delik ortaya çı­kınca, dört yıldır uygulanmakta olan olağanüstü dönem enstrü­manının fişi cumartesi saba­hı kalıcı olarak çekildi. Merkez Bankası’nın fiziki altınların fi­nansal sisteme kazandırılması­na ilişkin Mart 2022 tarihli teb­liği yürürlükten kaldıran kararı 22 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.

Merkez Bankası bilançosun­da “değerleme hesabı”, elindeki döviz ve altın varlıklarının pi­yasa fiyatlarındaki değişimler ile KKM, altın korumalı mev­duat hesabı gibi enstrümanlar dolayısıyla üstlendiği kur/fi­yat garantileri nedeniyle kâğıt üzerinde uğradığı anlık kâr ve­ya zararı gösteren bilanço ka­lemi. Bu kalem, en basit ifadey­le; Merkez Bankası’nın piyasa hareketleri karşısında henüz kesinleşmemiş, bekleme oda­sında duran “güncel kur ve fi­yat farkı faturasını” gösteriyor. Bu hesabın eksi (-) yönde bü­yümesi, gelecekte kesinleşecek zararın ve piyasaya sürülecek (basılacak) taze TL miktarının arttığı anlamına geliyor.

"Altın korumalı”da amaç neydi?

2022 yılının olağanüstü kriz şartlarında hayata geçirilen “Al­tın Cinsinden Fiziki Varlıkla­rın Finansal Sisteme Kazandı­rılması” uygulaması, vatandaşın yastık altındaki bilezik, çeyrek, külçe vb. fiziki altınını yetkili ku­yumcular veya bankalar aracılı­ğıyla sisteme teslim etmesi esa­sına dayanıyordu...

YAZININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ