Nafaka ödeyenler dikkat! Hukukçu Murat Akman tek tek açıkladı: Nafaka kalkmadı, ödemeyi kesmeyin!

30 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan tarafın yoksulluk nafakası talep edebilmesine ilişkin düzenleme korunurken, nafakanın “süresiz olarak” istenebilmesine yönelik ibare Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi. 

Anayasa Mahkemesi’nin Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini iptal etmesinin ardından kamuoyunda “nafaka kaldırıldı” tartışması başladı. Peki karar gerçekte ne anlama geliyor? Mevcut nafakalar sona erecek mi? Karar ne zaman uygulanmaya başlayacak? Boşanma aşamasında olanlar ne yapmalı?

Avukat Murat Akman, merak edilen soruları, TURKTIME editörü Gizem AK'a anlattı...

NAFAKA KALDIRILDI MI? AYM’NİN KARARI NE ANLAMA GELİYOR?

AYM’nin “süresiz nafaka” kararının ardından sosyal medyada “Nafaka kaldırıldı” yorumları yapılıyor. Gerçekte ne oldu?

Avukat Murat Akman: Öncelikle bu yanlışı düzeltmek gerekiyor: Nafaka kaldırılmadı. Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasını kaldırmadı; yalnızca bu nafakanın “süresiz olarak” istenebileceğini söyleyen iki kelimeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.

Karar 4 Haziran 2026 tarihinde oy çokluğuyla verildi ve 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Yani boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan kişi, bundan sonra da yoksulluk nafakası isteyebilecek. Değişecek olan, bu nafakanın süresinin nasıl belirleneceği.

Çocuk için ödenen iştirak nafakası ile dava sürerken bağlanan tedbir nafakası ise bu kararın kapsamında değil.

YENİ DÖNEM 30 HAZİRAN 2027’DE BAŞLAYACAK

Karar ne zaman yürürlüğe girecek? Bu süreçte mevcut sistem nasıl işleyecek?

Avukat Murat Akman: Anayasa Mahkemesi, iptalin hemen yürürlüğe girmesinin hukuki bir boşluk doğuracağını değerlendirerek iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra, yani 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu süre, Meclis’in yeni bir düzenleme yapabilmesi için tanındı.

Bu dokuz ay boyunca mevcut kanun aynen uygulanmaya devam edecek. Şu anda görülmekte olan boşanma davalarında aile mahkemeleri bugünkü kurallarla karar verecek.

Yeni sistemin nasıl olacağını, örneğin nafaka süresinin evlilik süresine mi bağlanacağını yoksa hâkimin takdirine mi bırakılacağını bugün kesin olarak bilemeyiz. Bunu Meclis’in yapacağı düzenleme belirleyecek.

AYM, 2012’DE UYGUN BULDUĞU DÜZENLEMEYİ NEDEN İPTAL ETTİ?

Anayasa Mahkemesi 2012 yılında aynı hükmü Anayasa’ya uygun bulmuştu. Bu kez neden iptal etti?

Avukat Murat Akman: Kararın gerekçesinde öne çıkan nokta şu: Mevcut düzenleme, nafakanın süresi konusunda hâkime hiçbir takdir yetkisi tanımıyordu.

Hâkim, evliliğin kaç yıl sürdüğüne, tarafların yaşına, çalışma imkânına ya da somut olayın diğer özelliklerine bakarak nafakayı belirli bir süreyle sınırlayamıyordu. Uygulamada Yargıtay da hâkimin kendiliğinden süre koymasını kanuna aykırı buluyordu.

Mahkeme, süre konusunda hiçbir ölçüt öngörülmeden süresiz bir yükümlülük kurulmasının nafaka yükümlüsüne ağır bir yük getirebileceğini ve taraflar arasındaki dengeyi bozabileceğini değerlendirdi.

Burada altını çizmek isterim: Mahkeme, yoksul düşen eşin korunması gerektiği fikrini reddetmiyor. Sorunu, bu korumanın her dosyada aynı kalıpla ve süre değerlendirmesi yapılmadan kurulmasında görüyor.

“NAFAKA ÖDEYENLER ÖDEMEYİ KESMESİN”

Bugün nafaka ödeyen biri, AYM’nin bu kararından sonra ödemeyi kesebilir mi?

Avukat Murat Akman: Kesinlikle hayır. Bu, bugün en çok yapılacak ve en pahalıya mal olacak hata olur.

Anayasa’ya göre Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geriye yürümez. Mahkeme kararıyla bağlanmış bir nafaka, bu karar nedeniyle kendiliğinden sona ermez. Üstelik iptal hükmü henüz yürürlüğe de girmedi.

Nafakayı ödemeyen kişi hakkında birikmiş nafaka için icra takibi yapılabilir. Bunun ötesinde, İcra ve İflas Kanunu’na göre nafaka kararına uymayan borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebiliyor.

Nafaka ödeyen biri, şartları varsa yapması gerekeni bugün de yapabilir. Tarafların ekonomik durumu değiştiyse nafakanın azaltılmasını, nafaka alan kişi evlenmeden biriyle fiilen evli gibi yaşıyorsa ya da yoksulluğu ortadan kalktıysa nafakanın kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir. Ancak bunun yolu dava açmaktır, ödemeyi kendi kararıyla kesmek değil.

MEVCUT NAFAKALAR OTOMATİK OLARAK SONA ERMEYECEK

Bugün nafaka alan kişilerin durumu ne olacak? 2027’den sonra nafakaları otomatik olarak kesilecek mi?

Avukat Murat Akman: Onlar için de aynı güvenceyi vermek isterim: Ellerindeki nafaka kararı bu iptal nedeniyle kendiliğinden ortadan kalkmayacak.

Önümüzdeki dönemde asıl belirleyici olan, Meclis’in yapacağı düzenleme ve özellikle bu düzenlemenin geçiş hükümleri olacak. Yani yeni kuralların bugüne kadar kesinleşmiş nafaka kararlarına nasıl uygulanacağını kanun koyucu belirleyecek.

Bu nedenle nafaka alan kişilerin paniğe kapılmasına da, nafaka ödeyenlerin hemen sonuç bekleyip dava açmasına da gerek yok. Her iki tarafın yapması gereken, yasal düzenlemeyi takip etmek ve kendi dosyasının özelliklerine göre bir avukattan bilgi almak.

BOŞANMA DAVASI DEVAM EDENLER NE YAPMALI?

Şu anda boşanma aşamasında olan çiftlere ne önerirsiniz?

Avukat Murat Akman: Öncelikle davanızı bu karar yüzünden ertelemeye ya da geri çekmeye gerek yok.

Yoksulluk nafakası isteyen kişinin bunu dava dilekçesinde veya yargılama sırasında açıkça talep etmesi gerekir; hâkim bu nafakaya kendiliğinden karar vermez.

Talep eden taraf, boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceğini gelir, gider ve yaşam koşullarını gösteren belgelerle ortaya koymalı.

YOKSULLUK NAFAKASI TOPTAN ÖDENEBİLİR Mİ?

Mevcut sistemde yoksulluk nafakasının toptan ödenmesi mümkün mü?

Avukat Murat Akman: Mevcut kanunda bugün de kullanılabilecek bir seçenek var. Hâkim, durumun gereklerine göre yoksulluk nafakasının aylık yerine bir defada, toptan ödenmesine karar verebiliyor.

Anlaşmalı boşanmalarda ise taraflar, protokolde nafakanın miktarını, süresini ya da toptan ödenmesini kendi iradeleriyle kararlaştırabiliyor.

Bu tür bir protokol hazırlanırken her kelimenin sonuçları iyi düşünülmeli. Çünkü mahkemece onaylanan protokol taraflar için bağlayıcı hâle gelir.

“NAFAKA KALKTI” BAŞLIKLARINA İTİBAR ETMEYİN

Son olarak, kamuoyunda oluşan “nafaka kalktı” algısıyla ilgili ne söylemek istersiniz?

Avukat Murat Akman: “Nafaka kalktı” ya da “Nafaka artık yok” gibi başlıklara göre hareket etmeyin. Bugün için değişen bir şey yok. İptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek ve yeni sistemin kurallarını Meclis belirleyecek.

Nafaka ödeyen de alan da mevcut mahkeme kararlarına uymaya devam etmeli.

Nafaka, bir tarafın kazanıp diğerinin kaybettiği bir yarış değil; boşanma sonrasında ekonomik olarak zor duruma düşen eşin korunması için kurulmuş bir dengedir. Yeni düzenlemenin de bu dengeyi hem nafaka alan hem de ödeyen açısından hakkaniyetle kurması bekleniyor.

GİZEM AK/TURKTIME