Kuraklığın dikkat çeken yan etkisi ortaya çıktı: Hastalık riskini nasıl artırıyor? 

California Teknoloji Enstitüsü (Caltech) tarafından yürütülen yeni bir çalışma, kuraklığın topraktaki antibiyotik dirençli mikroorganizma konsantrasyonunu artırdığını ortaya koydu.

Bölgesel kuraklık ile klinik ortamlardaki antibiyotik direnci arasında güçlü bir korelasyon bulan araştırmacılar, iklim değişikliğinin halk sağlığı üzerindeki bu dolaylı ama tehlikeli etkisine karşı uyarıda bulunuyor.

TOPRAKTAKİ DOĞAL ANTİBİYOTİKLER VE KURAKLIK ETKİSİ

Antibiyotiklerin kökeni 1940'larda toprak mikroorganizmalarına dayanmaktadır ve günümüzde kullanılan ilaçların çoğu hâlâ bu doğal kaynaklardan geliştirilmektedir. Caltech araştırmacıları, toprak ekosistemlerindeki çevresel değişimlerin direnci nasıl tetiklediğini anlamak için 116 ülkeden alınan klinik verileri ve geniş kapsamlı toprak örneklerini inceledi. Araştırma sonucunda, kuraklığın tıpkı aşırı antibiyotik kullanımı gibi bir seleksiyon baskısı yarattığı ve antibiyotik direncini beslediği saptandı.

KURAKLIK DİRENCİ NASIL TETİKLİYOR?

Çalışma, kuraklığın direnci artırmasındaki temel mekanizmanın "yoğunlaşma etkisi" olduğunu göstermektedir. Toprak kurudukça, içindeki nem miktarının azalmasıyla birlikte mevcut doğal antibiyotikler daha güçlü ve etkili hale gelmektedir. Ayrıca, kuru koşulların bakteriler üzerinde yarattığı fiziksel stres, antibiyotiklerin onlara karşı çalışma şeklini bozabilmektedir. Düşük nem seviyeleri bazı antibiyotiklerin topraktaki parçalanma hızını da değiştirerek dirençli genlerin gelişimine zemin hazırlamaktadır.

KÜRESEL TEHLİKE VE GEN TRANSFERİ

Bilim insanları, bakterilerin birbirlerine gen transferi yapma yeteneğine sahip olduğunu ve dirençli genlerin yüksek transfer hızına sahip olduğunu vurgulamaktadır. İnsanların rekreasyonel faaliyetler veya toz soluma yoluyla toprakla sürekli temas halinde olması, bu dirençli bakterilerin insan popülasyonuna geçiş riskini artırmaktadır. İklim değişikliği projeksiyonları yüzyılın sonuna kadar 5 milyar insanın kurak bölgelerde yaşayacağını gösterirken, 2050 yılına kadar antibiyotik direnci kaynaklı 39 milyon ölümün gerçekleşebileceği tahmin edilmektedir.

"TEK SAĞLIK" YAKLAŞIMININ ÖNEMİ

Araştırmacılar, elde edilen bulguların "Tek Sağlık" (One Health) yaklaşımının önemini bir kez daha kanıtladığını belirtmektedir. İnsan, hayvan, bitki ve çevre sağlığının birbirine bağlı olduğu ilkesine dayanan bu yaklaşım, iklim istikrarsızlığı yoğunlaştıkça antibiyotik direncinin küresel seyrini öngörmek ve azaltmak için kritik bir rol oynamaktadır. Uzmanlar, hem klinik teşhislerin hızlandırılması hem de yeni terapötik yaklaşımların geliştirilmesi gerektiğini ifade etmektedir.