Çarpıcı araştırma: Hekimler yapay zekayı en çok hangi amaçla kullanıyor?

Harvard Medical School ve Brigham and Women’s Hospital araştırmacıları, sağlık çalışanlarının yapay zekâ araçlarını hasta bakımında ne sıklıkla, hangi amaçlarla ve hangi alanlarda kullandığını geniş ölçekte inceleyen ilk çalışmayı yayımladı.

JAMA dergisinde yayımlanan araştırmada, ABD’deki 950 bin hekim, hekim asistanı ve ileri uygulama hemşiresinin yapay zekâ destekli klinik bilgi platformu OpenEvidence’i son iki buçuk yıldaki kullanımı değerlendirildi.

Araştırmada sağlık çalışanlarının yapay zekâyı önemli ölçüde kullandığı ve soruların sıklıkla kendi uzmanlık alanlarının dışındaki tedavi seçenekleriyle ilgili olduğu görüldü.

Araştırmaya göre yapay zekâya yöneltilen sorguların yüzde 51,9’u klinik karar vermeyle ilgiliydi.

Bu sorgular özellikle tedavi ve hasta yönetimi konularında yoğunlaştı.

Tanı amacıyla yapılan sorgular ise toplamın yüzde 13,9’unu oluşturdu.

Çalışmanın sorumlu yazarı Prof. Dr. Anupam Jena, iki temel bulgunun öne çıktığını belirtti: Çok sayıda hekimin klinik bakımda yapay zekâ kullanması ve bu araçların sık sık hekimin doğrudan uzmanlık alanı dışındaki konularda kullanılması.

Aylık kullanıcı sayısı 355’ten 703 bine çıktı

Araştırmacılar, yapay zekâ kullanımının hem hız hem de ölçek açısından dikkat çekici biçimde arttığını bildirdi.

Ocak 2024’te OpenEvidence’in aylık aktif kullanıcı sayısı 355 iken, Haziran 2026’da bu sayı 703 bin 265’e yükseldi.

Araştırmaya dahil edilen sağlık çalışanları bu süre içinde platforma toplam 270 milyon sorgu yöneltti.

Araştırmacılar, bu sorguların rastgele seçilen 38,8 milyonluk bölümünü büyük dil modeli kullanarak klinik amaç ve konu başlıklarına göre sınıflandırdı.

Hekimler uzmanlık alanlarının dışındaki konuları da soruyor

Veriler, yapay zekânın tanıdan çok tedavi kararlarını desteklemek amacıyla kullanıldığını gösterdi.

Ayrıca sağlık çalışanlarının sık sık kendi uzmanlık alanlarının dışındaki konularda da yapay zekâya başvurduğu belirlendi.

Araştırmacılar örnek olarak cerrahların yapay zekâya yönelttiği soruların önemli bölümünün cerrahiyle ilgili olmadığını bildirdi.

Yapay zekâ kullanımı uzmanlıklara göre değişiyor

Yapay zekâ kullanım düzeyi hekim türüne, uzmanlık alanına ve kariyer aşamasına göre farklılık gösterdi.

Onkoloji ve hematoloji uzmanları toplam sorguların yüzde 3,8’ini oluştururken, hekim iş gücündeki payları yüzde 1,9 düzeyindeydi.

İç hastalıkları hekimleri ise hekimler tarafından yapılan sorguların yüzde 27,3’ünü oluşturdu. Bu grubun hekim iş gücündeki payı yüzde 14,5 olarak bildirildi.

Radyoloji, ortopedi ve oftalmoloji gibi bazı uzmanlık alanlarında ise sorgu oranı, bu branşların hekim iş gücündeki payının altında kaldı.

Araştırma örneklemindeki kullanıcıların yarısından fazlasını, 556 bin 200 kişiyle hekimler oluşturdu.

Hekimler platformu kullandıkları aylarda ortalama 37 sorgu yaptı.

Kariyerinin erken dönemindeki hekimler ile onkoloji, hematoloji, iç hastalıkları ve aile hekimliği alanlarında çalışanların ortalamanın üzerinde sorgu yaptığı görüldü.

Bir sonraki soru: Hasta bakımını iyileştiriyor mu?

Araştırmacılar, çalışmanın sağlık çalışanlarının yapay zekâyı nasıl kullandığına dair erken bir tablo sunduğunu ancak bu araçların hasta bakımını gerçekten iyileştirip iyileştirmediğinin henüz değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Çalışmanın ilk yazarı Dr. Vishal Patel, yapay zekâ araçlarının klinik uygulamaya birçok teknolojiden daha hızlı girdiğini ancak hekimlerin bu araçları nasıl kullandığına ilişkin bugüne kadar sınırlı veri bulunduğunu ifade etti.

Araştırmacılar, bundan sonraki çalışmalarda yapay zekâ kullanımının doğruluğu ve hasta bakımına etkisinin incelenmesi gerektiğini bildirdi.

Çalışmanın üç ortak yazarı OpenEvidence çalışanıydı. OpenEvidence araştırmayı finanse etmedi ancak analiz edilen kimliksizleştirilmiş verileri sağladı.