Alaattin Aktaş yazdı: 5 kişi 50 kişinin harcadığını harcar mı? 

Alaattin Aktaş, yüzde 5'lik zengin kesimin gelirden aldığı pay ve yaptığı harcamanın, toplumun yarısının aldığı payla hemen hemen eşit olduğunu ifade etti.

ALAATTİN AKTAŞ'IN YAZISI ŞÖYLE:

Beş kişi elli kişinin harcadığını harcar mı, harcar!

Beş kişi, gelir dağılımının en tepesinde bulunan, en zengin beş kişi ya da yüzde 5'lik kesim… Elli kişi, yoksuldan zengine doğru olan elli kişi, bir başka ifadeyle toplumun yarısı…

İşte o tepedeki yüzde 5’lik kesimin gelirden aldığı pay ve yaptığı harcama, yoksuldan zengine toplumun yarısının aldığı payla hemen hemen eşit.

2024 yılına ilişkin verilere göre toplumun ilk yüzde 50’si, gelirden yüzde 23,4 pay alıyor. En tepedeki yüzde 5’lik kesimin payı ise yüzde 22,8.

Bu veriler TÜİK’in bu yıl gerçekleştirdiği anket çalışmasıyla belirlenen 2024 yılına ait veriler. Her ne kadar bu çalışma “2025 yılı Gelir Dağılımı İstatistikleri” olarak tanımlanıyorsa da, referans alınan gelirin ve dağılımın 2024 yılına ait olduğunu unutmamak gerekiyor. Bu ayrıntı şu açıdan önemli; 2024 yılındaki gelir dağılımı, bu yıl daha da bozulmuş olabilir, tabii ki tersi de mümkündür. O yüzden dönemi vurgulamak önem taşıyor.

Geçmiş yıllara göre ne oldu?

Hanehalkı kullanılabilir gelirinin gelir gruplarına göre dağılımının belli bir yıldaki düzeyi tabii ki önemli ama bir de geçmiş yıllara göre nasıl bir değişim yaşanıyor, ona da bakmak gerek.

2024 yılındaki durumu gösteren son veriyi önceki yılların ortalamasıyla kıyasladım. Yazımdaki tabloda bu şekilde kıyaslamalı olarak yüzde 5’lik, yüzde 10’luk ve yüzde 20’lik gelir gruplarının aldığı paylara yer verdim.

Her üç grupta da dikkati çeken ve renklerle de kolaylıkla görülebilen bir gerçek var…

En yoksul kesimlerin gelirden aldığı payda bir artış dikkati çekiyor. Arada kalan kesimlerin payı düşüyor, en zengin kesimin payında da bir artış var.

Yoksul kesimlerin payındaki artış, bu kesimlerin durumunun gerçekten iyileştiğine dönük bir işaret değil. Hanehalkı kullanılabilir net gelirine “ayni ve nakdi gelirler” ile “haneye yapılan karşılıksız yardımlar”, yani sosyal yardımlar ekleniyor. İşte bu kalemler en yoksul kesimler için sanki elde edilen gelir artmış gibi bir etki doğuruyor.

YAZININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ