67 bin 800 yıllık “kırmızı pençeli el” keşfedildi 

Endonezya’nın Sulawesi Adası’nda keşfedilen el resmi, dünyanın bilinen en eski mağara resmi olma ihtimaliyle dikkat çekiyor. Araştırmalar, resmin en az 67.800 yıl öncesine ait olduğunu ortaya koyuyor.

İspanya’daki tartışmalı örnekler bu keşiften yaklaşık 1.100 yıl sonra tarihlenmişti. Sulawesi’deki çizimde, parmaklar pençe benzeri bir motif oluşturacak şekilde resmedilmiş; bu da araştırmacılara göre insanın hayal gücünün erken bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

HOMO SAPİENS’İN YARATICI ZEKASI ASYA’YA MI TAŞINDI?
Son keşif, insanların Avustralya-Yeni Gine kara kütlesi (Sahul) gibi uzak bölgelere bazı araştırmacıların düşündüğünden yaklaşık 15 bin yıl önce ulaştığı tezini de destekliyor. Sulawesi’de son 10 yılda yapılan buluntular, soyut düşüncenin Buz Çağı Avrupası’nda aniden ortaya çıktığı ve oradan yayıldığı yönündeki eski inanışı çürütüyor.

Mağara sanatı, insanın soyut ve sembolik biçimde düşünmeye başlamasının önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Bu tür yaratıcılık, dilin, dinin ve bilimin temelinin oluşumunda kritik rol oynuyor. Erken dönem çizimler ve gravürler, insanın dünyaya tepki vermekle kalmayıp, onu temsil ettiğini ve hikayelerle paylaştığını gösteriyor.

PROFESÖR BRUMM’DAN AÇIKLAMA
Avustralya’daki Griffiths Üniversitesi’nden Profesör Adam Brumm, BBC’ye yaptığı açıklamada, Endonezya’daki son keşfin, insanlığın yaratıcı uyanışının Avrupa’da başlamadığı yönündeki yeni görüşe katkı sağladığını belirtti:

“90’ların sonuna kadar bize öğretilen, yaratıcı düşüncenin Avrupa’da patladığıydı. Şimdi Endonezya’da modern insan davranışının tüm özelliklerini görüyoruz; Avrupa merkezli yaklaşımı sürdürmek artık çok zor.”

Brumm, yaklaşık 64 bin yıl önceki Neandertallere ait İspanya’daki mağara resimlerinde yaratıcılığa dair hiçbir kanıt bulunmadığını vurguladı.

SULAWESİ’NİN SANAT TARİHİ
Sulawesi’deki ilk buluntular, 2014 yılında en az 40 bin yıl öncesine tarihlenen el şablonları ve hayvan figürleriydi. Ardından, en az 44.000 yıl öncesine ait av sahneleri ve 51.200 yıl öncesine tarihlenen domuz ve insan betimlemeleri keşfedildi.

Profesör Maxime Aubert, her yeni bulgunun hayal gücünün tarihini geriye taşıdığını söylüyor. Son keşif, Sulawesi’nin güneydoğusundaki küçük Muna Adası’nda gerçekleşti. Buradaki el resmi, pigmentlerin tükürülerek ya da üflenerek uygulanmasıyla oluşturulmuş ve parmakların hatları pençe benzeri görünmesi için özel olarak değiştirilmiş. Brumm, bunun “çok insansı bir yaratıcılık” göstergesi olduğunu belirtiyor.

KÜLTÜR VE GÖÇ YOLLARINA ETKİSİ
Sulawesi, Asya anakarası ile Sahul arasında yer alıyor. Araştırmalar, bu bölgedeki insan topluluklarının daha sonra Avustralya’ya yayılan nüfusun bir parçası olabileceğini gösteriyor. Endonezya Ulusal Araştırma ve İnovasyon Ajansı’ndan Adhi Agus Oktaviana, yaklaşık 65 bin yıl önce kuzey Avustralya’daki tartışmalı kanıtların geçerliliğinin, Sulawesi bulgularıyla güçlendiğini ifade ediyor.

Yaklaşık 40 bin yıl önce Avrupa’daki Altamira ve El Castillo gibi Buz Çağı mağara sanatı alanlarının, Homo sapiens’in zihinsel patlamasıyla ilişkilendirildiği biliniyordu. Ancak Güney Afrika’daki Blombos Mağarası gibi 70–100 bin yıl öncesine giden keşifler, yaratıcılığın Afrika’dan çok daha önce var olduğunu gösteriyor.

Profesör Aubert, BBC’ye yaptığı açıklamada, Sulawesi’nin buluntularının insan yaratıcılığının çok uzun zamandır mevcut olduğunu ve Afrika’yı terk ettiğimiz dönemde bu kapasitenin zaten var olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor.