Suriye’de 13 yıldır süren iç savaşın ardından Beşar Esad rejimi devrildi. Dün sabaha karşı, Suriyeli muhalif güçler başkent Şam'ı ele geçirerek Esad yönetimine son verdi. Bu tarihi gelişmenin ardından, Suriye halkı sokaklara dökülüp büyük bir coşku içinde kutlamalar yaparken, Esad’ın Rusya’ya kaçtığı bildirildi. Suriye'deki 61 yıllık kanlı Baas Partisi iktidarı sona ermiş oldu.
KANADA DIŞİŞLERİ BAKANI: MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ
Kanada Dışişleri Bakanı Melania Joly, Suriye'de yaşanan gelişmelerle ilgili yazılı bir açıklama yayınladı. Kanada’nın “kendi halkına onlarca yıl acı çektiren Esad rejiminin sona ermesini memnuniyetle karşıladığını” ifade eden Joly, “Bu olay, Beşar Esad ve babası Hafız Esad'ın yönetimi altında akıl almaz zorluklara katlanan Suriye halkı için önemli bir dönüm noktasıdır” ifadelerini kullandı. Esad ailesinin 50 yılı aşkın süren iktidarında birçok katliam ve insan hakkı ihlali yaşandığını hatırlatan Joly, “Kalplerimiz, Kanada'yı yeni yuvaları olarak benimseyen, dayanıklılıkları, cesaretleri ve katkılarıyla ulusumuzu zenginleştirenler de dahil olmak üzere tüm Suriye halkıyla birliktedir” dedi.
İSRAİL, SURİYE TOPRAKLARINA GİRDİ
İsrailli yetkililer, İsrail güçlerinin Golan Tepeleri'ndeki tampon bölgeyi geçerek 1973'ten sonra ilk kez Suriye topraklarına girdiğini bildirdi. New York Times, İsrail yetkililerine dayandırdığı haberinde, İsrail güçlerinin Suriye topraklarına ilerlediğini duyurdu. Yetkililer, İsrail'in hava güçlerinin aynı zamanda hafta sonunda Suriye devletinin askeri varlıklarını da vurduğunu teyit etti. Söz konusu askeri varlıkların "muhaliflerin" eline geçmesinin İsrail için tehdit teşkil ettiğini belirten yetkililer, vurulan hedefler arasında küçük kimyasal silah depoları, radar donanımlı bataryalar, Rus yapımı hava savunma sistemleri ve Scud füzelerinin bulunduğunu ifade etti. İsrailli yetkililer, İsrail güçlerinin Golan Tepeleri'ndeki tampon bölgeyi geçerek 1973'ten sonra ilk kez Suriye topraklarına girdiğini bildirdi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, orduya dün işgal altında tuttukları Golan Tepeleri'ndeki tampon bölgeyi "ele geçirmeleri" talimatı verdiğini söylemişti. Ayrıca İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, İsrail ordusunun işgal altındaki Golan Tepeleri'nin Suriye tarafındaki Şeyh Dağı'nı işgal ettiğini doğruladığı belirtilmişti. İsrail, Suriye'ye ait Golan Tepeleri'ni 1967'den bu yana işgal altında tutuyor. 1974'te İsrail ile Suriye arasında imzalanan Kuvvetlerin Çekilmesi Anlaşması ile tampon bölge ve silahtan arındırılmış bölgenin sınırları belirlenmişti.
Yeni Dönemde Suriye'nin Geleceği: Barış, Demokrasi ve Yeniden İnşa
Suriye'deki iç savaşın son bulmasıyla birlikte, ülkenin geleceği hakkında tartışmalar hız kazandı. Esad rejiminin yıkılmasının ardından, Suriyeli muhalifler, barış, demokrasi ve insan hakları temelli bir sistemin kurulmasını talep ediyorlar. Bunun yanı sıra, yıkılmış altyapının yeniden inşa edilmesi ve ülkede sürdürülebilir bir kalkınma için adımlar atılması gerektiği ifade ediliyor. Suriye'nin geleceği, aynı zamanda uluslararası toplumun desteğine de bağlı olacak.
Suriye'deki muhaliflerin zaferi, sadece ülkedeki halk için değil, aynı zamanda dünya genelindeki Suriyeli mülteciler için de önemli bir gelişme olarak görülüyor. Türkiye, Ürdün ve Lübnan başta olmak üzere, milyonlarca Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapan ülkelerde de büyük kutlamalar yapıldı. Suriye'deki rejim değişikliği, mülteci krizinin sona ermesi ve ülkede barışın yeniden tesis edilmesi umutlarını yeşertti.
Esad rejiminin devrilmesinin ardından, başkentte on binlerce kişi sokaklara dökülerek büyük kutlamalar yaptı. Zaferin ardında, Suriye'nin dört bir yanından gelen muhalif grupların desteği yer alıyordu. Rejimin yıkılmasının ardından, Suriye'deki devrimci hareketlerin yeni bir başlangıç yaptığı ve halkın özgürlük mücadelesinin zaferle taçlandığı vurgulandı.
Muhalifler başkent Şam’da kontrolü ele geçirdikten sonra, rejimin en çok tartışılan ve zulümle anılan hapishanelerinden biri olan Sednaya’daki siyasi tutukluları da serbest bırakmaya başladı. Sednaya hapishanesi, Esad rejimi tarafından uzun yıllardır işkence ve zorla itiraflar almak amacıyla kullanılan bir mekân olarak biliniyordu. Bu gelişme, Suriye halkı ve dünya genelindeki muhalifler için büyük bir moral kaynağı oldu.
Muhalif güçlerin başkente girmesinin hemen ardından, Beşar Esad’ın Şam’dan kaçtığına dair haberler yayıldı. Şam'daki kontrolü tamamen kaybeden Esad, Rusya’ya kaçtı. Esad’ın kaçışı, Suriye için bir dönüm noktası oldu. Sabah erken saatlerde, Esad yönetiminin Başbakanı Muhammed Gazi El-Celali, hükümetin muhaliflere devredilmesi için görüşmelere açık olduklarını duyurdu. Kısa süre sonra, muhalifler devlet televizyonu aracılığıyla resmi bir açıklama yaptı. Açıklamada, “50 yılı aşkın süredir Esad rejimi altında yaşanan zulüm, 13 yıldır süren iç savaş ve tiranlık sona erdi. Bugün, Suriye için yeni bir dönemin başlangıcını müjdeliyoruz” ifadelerine yer verildi.
Başkent Şam’da, rejim karşıtı halk ayaklanmaları giderek büyüdü. Şam’daki birçok mahallede, halk sokaklara dökülerek Esad yönetimini protesto etti. Rejim güçleri, Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve uluslararası havalimanı gibi kritik noktalardan geri çekildiler. Bu gelişmeler, muhaliflerin başkentteki kontrolü tamamen sağlamalarına zemin hazırladı. Şam'da halkın coşkulu kutlamaları sürerken, bazı kentlerde ise rejime bağlı güçlerin önemli askeri üslerden çekildiği raporlandı. Ayrıca, Humus’un merkezindeki rejim güçlerinin de teslim olduğu bildirildi.
SÜREÇ NASIL BAŞLADI?
Suriyeli muhalif güçler, 27 Kasım’da başlattıkları sürpriz saldırı harekâtı ile sadece 12 gün içinde başkent Şam’a ulaştılar. Harekatın ilk günlerinden itibaren, Hayat Tahrir Şam (HTŞ) ve Suriye Milli Ordusu (SMO) başta olmak üzere rejim karşıtı birçok grup, başkenti kuşatarak büyük bir ilerleme kaydetti. Başkent çevresinde sıkı çatışmalar yaşanırken, muhalifler çok sayıda rejim noktasını ele geçirerek başkente yaklaştılar. Bu süreçte, Şam’ın güney banliyölerine giren muhalif güçler, Esad’ın ordu güçlerini birbiri ardına geri çekilmeye zorladılar. Çatışmaların şiddetini artıran bu gelişmelerin ardından, Suriye genelinde rejim karşıtı büyük gösteriler patlak verdi.
