Dünya Sağlık Örgütü: 'Yeni M çiçeği salgını durdurulabilir'

Dünya Sağlık Örgütü'nün "küresel sağlık acil durumu" ilan ettiği, 570 kişinin hayatını kaybettiği, Kongo ve çevresindeki ülkelerde görülen maymun çiçeğinin küresel bir sağlık tehdidi olarak ilan edilmesinin ardından, bu virüsü kontrol altına almak için kapsamlı bir stratejik hazırlık ve müdahale planı açıklandı. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus yaptığı açıklamada, M çiçeği virüsü salgınlarının durdurulabileceğini belirterek, tüm ülkelerin ve kuruluşların bu mücadelede bir araya gelmesinin önemini vurguladı.

Açıklamada, DSÖ üyesi ülkelere 23 Ağustos'ta bilgi verildiği, planın DSÖ'nün 14 Ağustos'ta M çiçeği virüsünü "uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu" olarak ilan etmesinin ardından oluşturulduğu belirtildi.

Açıklamada, "Plan kapsamında Eylül 2024-Şubat 2025 dönemini kapsayan 6 aylık dönemde DSÖ, üye ülkeler, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) gibi ortaklar, topluluklar ve araştırmacılar gibi kurumların virüse müdahalesi için 135 milyon dolar tutarında bir finansmana ihtiyaç duyulacağı öngörülüyor. DSÖ, plan kapsamında gerçekleştirmesi gerekenler için yakında bir fon çağrısı yapacak." bilgisi verildi.

Ghebreyesus tarafından virüse karşı yapılan geçici ve daimi öneriler üzerine inşa edilen planın, kapsamlı gözetim, önleme, hazırlık ve yanıt stratejilerinin uygulanmasının yanı sıra virüsle ilgili araştırmanın ilerletilmesine dayandığı bildirildi.

Açıklamada, test ve aşılara eşit erişimin sağlanması, hayvandan insana bulaşmanın en aza indirilmesi ile toplumların salgın önleme ve kontrolüne aktif olarak katılmalarının sağlanmasının da planın parçası olduğu belirtildi.

Stratejik aşılama çabalarının, bulaşma zincirlerini kesmek için son vakaların yakın temaslıları ve sağlık çalışanları dahil en yüksek risk altındaki bireylere uygulanacağı ifade edilen açıklamada, DSÖ'nün virüse karşı hazırlıklı olma ve müdahalenin temel alanlarında koordinasyonu artırmak için çok çeşitli uluslararası, bölgesel, ulusal ve yerel ortaklarla çalıştığı bildirildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Ghebreyesus, "Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve komşu ülkelerdeki M çiçeği virüsü salgınları kontrol altına alınabilir ve durdurulabilir." ifadesini kullandı.

Ghebreyesus, salgını kontrol altına almak için uluslararası kuruluşlar, ulusal ve yerel ortaklar, sivil toplum kuruluşları, araştırmacılar ve DSÖ üyesi ülkeler arasında kapsamlı ve koordineli bir eylem planına ihtiyaç olduğunun altını çizdi.

M ÇİÇEĞİ VİRÜSÜ NEDİR?
M çiçeği virüsü, fareler ve sincaplar gibi kemirgen hayvanlardan veya enfekte olmuş bireylerden bulaşıyor. En önemli bulaş nedenleri arasında, virüsün neden olduğu vücut döküntülerine dokunmak, bu döküntülerin bulaştığı giysi, çarşaf, havlu ve benzeri eşyaları kullanmak ve vücut sıvılarıyla temas etmek yer alıyor.

İlk belirtiler 5 ila 21 günde ortaya çıkabiliyor. Virüs genelde yüksek ateş, baş, sırt ve kas ağrısı, lenf bezlerinde şişlik, yorgunluk, üşüme, titreme ve ciltte su çiçeğine benzer kabarcıklara neden oluyor.

Özel bir tedavi yöntemi olmayan hastalığın tedavisi antiviral ilaçlarla yapılıyor. Vakaların büyük kısmı hastalığı hafif geçiriyor ve birkaç hafta içinde sağlığına kavuşuyor.

DSÖ, "maymun çiçeği hastalığı (Monkeypox)" ismini, 2022'de ırkçılık ve ayrımcılık kaygısıyla "mpox" olarak değiştirmişti.