Atatürk'ün aramızdan ayrılışının 85. yılı... Saygı, Özlem ve Minnetle

Bugün ülkesinin kaderini değiştiren, halkını özgürlüğe taşıyan bir devlet adamının, mazlum uluslara ilham veren büyük bir siyaset adamının, ömrü cephelerde geçen kahraman bir komutanın; Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının 85'inci yıl dönümü…

19 Mayıs 1919'da Atatürk'ün Samsun'a çıkmasıyla birlikte Kurtuluş Savaşı başladı. 4 yıl sonunda topraklarımız düşman esaretinden kurtulmuş, parlamentosu kurulmuş, yönetimini cumhuriyet olarak ilan etmiş, devrimlerle ileriye doğru yürüyen genç Türkiye Cumhuriyeti vardı. Cumhuriyet'in 15'inci yaş gününde 57 yıllık ömrüne, savaşlar, bir ulusun bağımsızlık mücadelesi ve yeniden ayağa kalkmasını sığdıran Atatürk'ün sağlığı iyice kötüleşmişti.

O çok sevdiği kutlamalara katılamadı. 8 Kasım günü ağır bir nöbet geçirdi. Bir ara gözlerini açtı “Aleyküm selam” dedi ve derin bir uykuya daldı.

Ve 10 Kasım sabahı… Yakın çalışma arkadaşları, Atatürk'ün başında çaresizlik ve üzüntü içinde beklemektedir. Hasan Rıza Soyak, Kılıç Ali'ye döner “Kılıç bak, koskoca bir tarih göçüyor” der. Atatürk yanındakilere son kez bakar -odadaki herkes ağlamaktadır- başını yana çevirir ve gözlerini yumar. Son nöbet defterine “Saat 09.05'te vefat etmiştir” notu yazılır. Atatürk'ün ölüm haberi tüm yurdu yasa boğdu.

7'den 70'e herkes gözyaşı döktü… Sadece Türkiye'de değil birçok ülkede de yas ilan edildi. Mustafa Kemal Atatürk'ün naaşı, 16 Kasım 1938'de Dolmabahçe Sarayı'ndaki katafalka konuldu. İstanbullular son kez Ata'sıyla buluştu. Üç gün üç gece, gözü yaşlı bir insan seli Atatürk'e olan bağlığını gösterdi. Atatürk'ün cenaze namazı da 19 Kasım günü yine Dolmabahçe'de kılındı. On iki generalin omzunda sarayın dış kapısına çıkarılan tabut, top arabasına konularak, gözyaşları arasında Gülhane Parkı'na götürüldü.

Ulu Önder Atatürk'ün naaşı buradan Yavuz zırhlısına nakledildi. Büyükada açıklarına kadar Türk Donanması ve törene katılmak için gelen yabancı gemilerin eşlik ettiği Yavuz zırhlısı, cenazeyi İzmit'e götürdü. Mustafa Kemal'in naaşı buradan da özel bir trenle Ankara'ya gönderildi. 21 Kasım 1938'de yabancı devlet yetkililerinin de katıldığı büyük bir törende geçici kabri olan Etnografya Müzesi'ne defnedildi. Ulu Önder için hazırlanan anıtmezarın tamamlanmasının ardından Atatürk'ün naaşı 10 Kasım 1953'te Etnografya Müzesi'nden alınarak Anıtkabir'e nakledildi. Yurdun her ilinden getirilmiş olan vatan topraklan ile hazırlanan ebedi istirahatgâhına yerleştirildi.

24 yaşında Şam'da 5. Ordu'da

26 yaşında Selanik'te 3. Ordu'da

 28 yaşında Hareket Ordusu'yla İstanbul'da

29 yaşında Picardie Manevraları'nda

30 yaşında Trablusgarp'ta Şark Gönüllüleri Komutanlığı'nda

31 yaşında Balkan Savaşları'nda

 32 yaşında binbaşı rütbesiyle Edirne'de.

33 yaşında Sofya Ataşemiliterliği'nde

34 yaşında Çanakkale'de tümen komutanı

 35 yaşında Diyarbakır'da kolordu komutanı

 36-37 yaşında Suriye ve Filistin'de ordu ve ordular grubu komutanlıkları

38 yaşında Anadolu'da başlattığı Kurtuluş Savaşı ile milletinin başında…

Tarihçi İlber Ortaylı, hayatı cephelerde geçen Atatürk'ün askeri kariyerini böyle özetliyor. Mustafa Kemal, ‘üniformalı yaşamına', Selanik Askeri Rüştiyesi'nde başladı. Yaklaşık 14 yıl süren askerlik hayatında katıldığı savaşlar şöyle:

31 Mart Vakası (1909): 2. Meşrutiyetin ilanından sonra İstanbul'da yönetime karşı büyük çaplı bir ayaklanma oldu. Mustafa Kemal, Orgeneral İzzettin Çalışlar ile isyancılara karşı savaştı, isyan bastırıldı.

Arnavutluk isyanı (1911): Arnavutluk'taki isyanı bastırmak üzere Harbiye Nazırı Mahmut Şevket komutasındaki kuvvet arasında yer aldı. İsyan bastırıldı.

Trablusgarp Savaşı (1911): Adriyatik Denizi, Ege Adaları, Çanakkale Boğazı ve Kızıldeniz üzerinde gerçekleşen savaş sonrasında Osmanlı, Trablusgarp, Fizan ve Sirenayka bölgelerini kaybetti. Bu bölgelerde Libya devleti kuruldu. Mustafa Kemal, savaş sırasında binbaşı rütbesi ile Tobruk Muharebesini yöneterek zafer kazandı.

2. Balkan Savaşı (1912-1913): Dört ülkeye karşı birden savaşan Osmanlı Devleti, Balkan Savaşları'nı kaybetti, Londra Antlaşması imzalandı. Osmanlı, Balkan ve Trakya topraklarını kaybetti.  Savaş sırasında Trablusgarp'ta bulunan Mustafa Kemal, İkinci Balkan Savaşı'nın patlak vermesi üzerine Gelibolu'da görevlendirildi. 1. Balkan savaşı sırasında kaybedilen toprakların bir kısmının ikinci savaşta kazanılmasında Mustafa Kemal'in askeri başarısı etkili oldu.

Çanakkale Savaşı (1915): 1. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin savaştığı en güçlü cephe Çanakkale oldu. Denizde başlayan savaş, İngiliz ve Fransızların Çanakkale Boğazı'ndan geçiş sırasında ağır kayıplar vermesine neden oldu. Bu devletler Gelibolu'ya asker çıkararak Osmanlı'ya karadan saldırmayı planladılar. Gelibolu'da Mustafa Kemal'in komutasındaki Türk ordusu, bu saldırıyı denizde olduğu gibi başarılı bir şekilde önledi. Gelibolu'daki başarısı nedeniyle Mustafa Kemal'e albaylık rütbesi verildi.

Doğu Cephesi (1916-1917): Mustafa Kemal, Kolordu Komutanı olarak Diyarbakır, Muş ve Bitlis cephesinde Ruslara ve Ruslar ile birleşen Ermenilere karşı savaştı. Bölge düşman işgalinden kurtarıldı.

Suriye-Filistin Cephesi (1917-1918): İngilizler 1917 senesinde Gazze'ye saldırdı. Ancak Türklerin gösterdiği başarı sonrası yenilgiye uğradılar. Bu süre içerisinde 7. Ordu Komutanlığına atanan Mustafa Kemal, Yıldırım Ordular Komutanı General Falkenhayn ile yaşadığı anlaşmazlık üzerine bu görevinden istifa etti. 1918 senesinde 7. Ordu Komutanlığı'na yeniden döndü. Asker sayısını 460 bine çıkaran İngilizler Filistin'i ele geçirdi. Bu cephede Mustafa Kemal, hem İngilizlere hem de Arap silahlı çetelerine karşı savaştı. Atatürk, 31 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi sonrası Yıldırım Ordular Grubu Komutanlığı'na atandı.

Kurtuluş Savaşı (1919-1923): Türk ordusunun büyük bir azimle savaştığı bir cephe olan Kurtuluş Savaşı Cephesi 31 Mart 1921 senesine kadar sürdü ve çok kanlı geçti. Kurtuluş Savaşı; Doğu, Güney ve Batı olmak üzere 3 ana cephede yaşandı. Mustafa Kemal, Kurtuluş Savaşı sonrasında “Milletin makus talihini yenen bir savaş oldu” dedi.
Sakarya Savaşı (1921): “O satıh bütün vatandır” sözünü bu savaş sırasında söyledi. Başkomutan unvanı alan Atatürk, 12 Ağustos 1921 günü de ordunun başına geçti. Yine zafer kazandı.