Liderler 'Ev'e de Girdi 'Soy'a da... 

Anayasa referandumu sürecinde sona gelindi. Liderlerin ağır sözlerle birbirlerine saldırdığı propaganda sürecinde belki de en az konuşulan anayasa paketinin içeriği oldu. Boy polemiğiyle perdeyi aralayıp soy polemiğiyle devam eden liderler bazen villa bazen türban bazen de genel af kavgasına tutuştu. Miting meydanlarındaki tartışmalar mizah dergilerine de ilham verdi. Referandum meydanlarından akıllarda kalan bazı polemikler şöyle:

Başbakan Tayyip Erdoğan, kendisine ‘Recep Bey’ diyen Kılıçdaroğlu’na “Memur Kemal Efendi” diye seslenince kamu çalışanlarının tepkisini çekti. Kılıçdaroğlu ise Erdoğan’ı “Ben memur Kemalim. İşçi Kemalim, emekli Kemalim. Ama hiç kimse bana ‘kalpazan Kemal’ demedi” diye yanıtldı.

Villalar satılığa çıkarıldı
CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, referandum kampanyası boyunca Başbakan Tayyip Erdoğan’ı ‘havuzlu villa’ sahibi olmak ve zenginleşmekle eleştirdi. AKP’li Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in “Onun da havuzlu villası var” iddiası tartışmaya yeni bir boyut kazandırdı. Başbakan oturduğu villayı 3.5 milyon liraya satılığa çıkarırken Kılıçdaroğlu Burhaniye’deki yazlığını 160 bin liraya isteyene verebileceğini açıkladı.

Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’ın, Kılıçdaroğlu’nu “Şu kadar boyuyla bir şeyler söylüyor” diye eleştirmesi yeni bir polemiğe kapıları araladı. Kılıçdaroğlu, Arınç’ı mizah dergilerine havale etti. Başbakan Erdoğan ise tartışmayı başlatan Kılıçdaroğlu’ymuş gibi “Boyum 1.85” diye ortaya çıkınca tartışma daha da ilginç bir hal aldı. Mizah dergileri Kılıçdaroğlu’nun pasını gole çevirmek için polemiği kapaklarına taşırken Arınç bin pişmandı: “Dünyayı başıma yıktılar.”

Referandum meydanlarındaki boy tartışmasını ‘soy tartışması’ izledi. Erdoğan’ın ‘boy’ ile kafiye kurarak “Boy değil soy önemli” demesine Kılıçdaroğlu’nun yanıtı gecikmedi: “Pergel al gel ölç kafatasımı.” Gökçek’in yine durumdan vazife çıkartarak, “Annesi Yamuş Hanım Ermeni” diye araya girmesi tepkilere neden oldu. Kılıçdaroğlu Gökçek’i ciddiye almazken, Başbakan Kılıçdaroğlu’na “nereli olduğunu niye saklıyor” diye yüklendi. Kılıçdaroğlu da Tunceli’de “Soyumdan hiç utanmadım. Tunceliliyim bununla da gurur duyuyorum” dedi.

‘Ya tarafsın ya bertaraf’
Erdoğan’ın referandumdaki tercihini açıklamayan iş dünyasına yönelik “Taraf olmayan bertaraf olur” sözü de hafızalara kazandı. Başbakan’ın ‘hayır cephesi’ olarak sıraladığı muhalefet için kullandığı ‘ruh üçüzü’ ve ‘ruh dördüzü’ tanımları da en çok duyulan tamlamalar oldu. Başbakan ‘Hayır cephesini’ sayarken, “CHP, MHP, BDP, YARSAV, PKK...” diye sıralarken, PKK’nın ateşkes ilanından sonra hükümetin Öcalan ile görüştüğüne dair iddiayı ortaya atan muhalefet, Erdoğan’ı BDP ve PKK ile ‘Ruh üçüzü’ olmakla suçladı.
Kılıçdaroğlu’nun memleketi Tunceli’de “Hayır diyerek genel affın önünü açın” demesi de bir başka tartışmayı alevledi. Başbakan Erdoğan’ın bu sözlere tepkisi sert oldu: “Nasıl oluyor da bundan bahsedebiliyorsunuz? Size bu hakkı kimler veriyor?” dedi. Ancak bu sözler boykotta yumuşama işareti veren BDP’lileri kızdırdı.

Uslu’nun ‘konsomatris’ çıkışı
Referandum sürecinin sonlarına doğru topa giren Hak-İş Başkanı Salim Uslu, aralarında TÜSİAD’ın da bulunduğu bazı sivil toplum kuruluşlarına, “Sessiz kalanlar sivil toplum kuruluşu değil, sivil toplum konsomatrisidir” dedi. TÜSİAD Başkanı Ümit Boyner’in ‘konsomatris’ benzetmesine cevabı manidardı: “Demokratik sistemlerde sayın Uslu’nun oyuyla bir konsomatristin oyu eşit değerdedir. Bu, bir linç mantığıdır.

Etkili bir kampanya yürütün hükümet dağı-taşı ‘evet’le donatırken AKP’li belediyelerin billboardlarında ‘hayır’ afişlerine yer vermemesi tepki topladı. Afiş asmaları engellenen MHP ve CHP Aydın başta olmak üzere birçok ilde valilerle pankart kavgasına tutuştu. Hayır propagandası yapanlara yönelik emniyet baskısı da dikkatlerden kaçmadı. Gaziantep’te ‘Hayır’ tişörtü giyen bir genç değişik illerde gözaltına alındı.
CHP Avcılar Belediye Başkanı’nın astırdığı ‘Müslüman kadınların rahibe gibi örtünmesi için evet’ yazılı pankart büyük tepki topladı. CHP Afişi hazırlatan Belediye Başkanı disipline sevk edildi. Kılıçdaroğlu, “Bu afişle ilgili gerekeni yapacağız. Bundan daha ağır bir şekilde AKP’li bir başkan ‘Güneydoğu’dan kadın getirin, 4 evlilik yapın’ şeklinde açıklama yaptı. Niye medyada diğeri kadar yer almadı bu?” dedi.
Miting meydanlarında ‘darbe ve darbe karşıtlığı’ da sık sık polemik konusu oldu. Erdoğan, “Darbe olursa tankların önünde ilk ben dururum” diyen Kılıçdaroğlu’na “Siz olsa olsa selam durursunuz selam” diyerek eleştirdi. Erdoğan, referandumda ‘hayır’ oyu vereceklerin darbe savunucusu durumuna düşeceklerini de iddia etti.

Refarandum çalışmaları sürerken PKK’nın süreli ateşkes ilan etmesi miting meydanlarına yansıdı. MHP, hükümeti Öcalan’la suçlarken, Başbakan Erdoğan “Bu tür temasları hükümetler değil, devlet yapar diyerek Öcalan’la yıllardır görüşüldüğünü açıklamış oldu.”

radikal